Regionaal Historisch Centrum Eindhoven, 10210 Schepenbank Heeze, Leende en Zesgehuchten 1400-1810, Akten van attestatie, sommige met bijlagen, inventarisnummer 1948, jaar 1601
Copyright: Bram van Kesteren, november 2024
1. schepenen ondergeschreven attesteren ende certificeren midts desen voir de gerechte waerheijt dat opten (28-11-1601) gelogeert sijn geweest binnen den dorpe van Leende seeckere compaignien perdruijteren over de welcke (soe wij verstaen) comandeerde den edelen ende seer ervfeesten heere graeffve conte Jan Jaques onder den welcken perdruijteren is geweest eenen capiteijn den welcken gelogeert is geweest onder tvoirs. dorpe van Leende in een gehuechte genoempt Strijp, in een huijs metter schueren daer aen getijmmert, welcke voirs. huijsinge tsamen aff is gebrant doir quade toesichte vanden selffven capiteijn ofte sijnen familie ende dienaers opten voirs (28-11-1601) tsavonts, welcke voirs. huijsinge was toebehoirende eenen ingesetenen des voirs. dorps genoempt Laureijs Berchmans, wesende een goet, schamel, ende catholijck huijsman den welcken anders geen, oft seer luttel goets heeft, voir hem sijne huijsvrouwe ende cleijne onnosele kijnderen, als dese voirschreen huisinge, welcke voirschrevenen huijsinge verclaeren Jan Willem Jutten ende Hendrick Aert van Hall op henne behoirlijcke eeden den heere eertijts int aenvangen van hender officien van burgemeesterschap gepresteert, Hendrick Willem Buijckens, op sijnen behoirlijcken eedt van sheren wegen gedaen, Jan Bluijssen op sijnen schpendomps eedt, als wesende naegebueren van Laureijs voirs. loffwerdige personen om getuijchnisse der waerheijt te geven, dat dese voirs. huijsingen metten ongedorsschen coren, hoij ende stroe met andere haeffe ende huijsraet dat werdich is, ende niet wederom getijmmert ende opgemaeckt en sal connen oft mogen worden metter sommen van 600 Brabants gulden, sonder erch ende list, ende want Godtlijck ende behoirlijck is etc., actum den (02-12-1601)
2. wij schepenen ende borgemeesteren der heerlicheijt van Heese ende Leende doen condt eenen iegelijcken certificerende midts deesen voir die gerechte waerheijt ter instantien van mijn heere super intendent der voirs. heerlicheijt dat wij goede kennisse zijn hebbende vande twee wijntmoelens staende opte voirs. heerlicheijt, verclarende daeromm wij schepenen bij welwetenheijt dat deselve wijntmoelens nu ter tijt sijn in sulcker reparatie dat se inden den tijden van 30 jaeren nijet beter in reparatie en sijn geweest, des toirconde hebben wij schepenen van Heese ende Leende onsen gemeijnen schependompszeegel opt spatie van desen gedient opten (06-06-1601) ...
3. wij schepenen ende borgemeesteren van Heese ende Leende, tuijgen ende doen condt eenen iegelijcken certificeerende voor de gerechte waerheijt, dat voor ons gecompareert zijn, Meeus Gerrits ende Jan Hendrickx ende Jacob Jacobs ende Jan Souwen all van Heeze ende Jan Lobben van Leende, ende hebben getuijcht, verclaert ende geaffirmeert elcx op hennen eede ende sulx salicheijt, hen gerechtelick voorgestaefft waerachtich te weesen, dat elck van alle alsulcke vijff paerden, als henluijden attestanten respectivelick bij zeeckere ruijteren vande compaignije vanden ritmeester vander Wel affgenomen zijn, en de lieutenant vande selffde compaignije, bij sententie diffinitijve vanden e. heeren aeden van staete der vereenichde Nederlanden gecondempneert is, als quade prinse te restitueeren, waerdich is geweest ten minsten gelijcke somme, als die certificatie diesaengaende, tot haerl. attestanten versoucke voor ons schepenen ende burgemeesteren vooernoemt, gedaen bij Peter Dominicus, Willem Gielis ende consorten, opten (09-09-1600), tzelffde is expresseeren ende medebrengende te weeten tswart paerdt vande voornoemde Meeus Gerrits ende 23 gulden tbruijn hencxt peert van Jan Hendrickx 25 gulden, tbruijn root peerdt van Jacob Jacobs 54 gulden, tbruijn vosch hencx peert van Jan Souwen 63 gulden, ende twit ruijn van Jan Lobben 48 gulden houdere dat zij attestanten, deselffde haere genomen paerden voor gel. somme indijen zij die wederomme hadden, eenichsins souden begheeren te missen off quijt te zijn, soo waell. moste hun Godt almachtich helpen etc., ende de voirs personen hebben eendrachtelick geconstateert Jan Hendrickx om de voirs. penningen te ontfangen ende alles dnoede te doene oft zij constituanten put. . vt in a litafoma acte den (27-02-1601) ...
3v. item compareerde in propre personen voir ons schepenen ende borgemeesteren voirs. Meeus Gerarts, Jacob Jacobs, Jan Hendrickx van Heese ende Jan Lobben van Leende ende hebben wettelick geconstitueert ende onwederoepelick mechtich gemackt, constitueren ende maecken mechtich midts desen, Jan Sauwen van Heese omme in henne comparanten naeme ende van hennent weegen te manen innen ende ontfangen vande luijtnant vande compagnie vande ritmeester vander Wel, alsulcke ssomme van penningen als inde voirs. certificatie breeder gespecificeert staende, diewelcke hen comparanten bij sententie diss.tijss vande eer. heeren raeden van state der vereenighde Nederlanden zijn toegeweesen voir henne peerden hen comparanten affgenomen van zeecker ruijters vande ritmeester voirgenoempt alles nae vuijtwijsen vander acten daeraff zijnde, . den voirnoempden Jan Sauwen oijck volcomen macht . van zijnen ontfanck te geven ende te verlijden ende bij soe verre des noot waere de voirs. acte bij mijnen heeren raeden van state gedepescheert, opten gecondempneerde ter executien te doen, stellen in alsuclker vuegen ende manieren soe tselve nae inhoudt den voirs. vonnisse ende acte behoirt te geschieden ende voirts meer allessins daerinne ende meede te doen ende te hanteren, oft zij comparanten alomme put. ende voor oogen, ...
4. item den (04-02-1601) sijn voer ons comen Jacob Claeus ende Peter Hendrick buerghemesters van die Sesghehuchten ende hebben verclaert op hennen eet dat seij hebben betaelt aen die mueijteneders tot we. desember ende januarijris ende februaris van IIIJ bedde ter maene die somme van XXVI gulden ende beloeft gij drie maenden ter somme V stuijvers van LXXVIII gulden XVI bruefs gheef, item noch van wassen van IIIJ bette die soem van drie maenden - prevaet, item noch aen die peruijters van foerige sij drie maenden LXIIIJ gulden ende noch soe beloepene sijs noch ves in drie maenden sien die somme van LXXX gulden, hier aff certificatie gemackt opten (07-02-1601)
4. [weinig text en door omgeknikt blad niet leesbaar]
5. wij Reijm Jan Hoirs, Jan .sers, Jan Ruelens, Adriaen Wouters, Jan Vesters schepenen in Heeze ende Leende doen condt eenen iegelijcken dat voir ons comen zijn Jan Verdonck ende Jan Bluijssen onse mede schepenen verclaerende ende affirmerende op henne eeden als schepenen respective gedaen dat zij ter instantie van jonker Amandt de Hornes super intendent van Heese ende Leende zijn gecompareert binnen der stadt Eindhoven opten (23-12-1597) ende noch opten (30-12-1597) wesende merctdagen om te verindenen naede merct vanden rogge ende bevonden die rogge gesteecken te weesen op de voirs. merct dagen ellick vat roggen 20 stuijvers, item wij Jan Peters ende Jan van Hove schepenen voirs. certificeren voirde gerechte waerheijt, dat den voirs. superintendent ons tot kermisse heeft genomen om te onthouden dat vanden alderbesten thiene. cooren is vercocht geweest opten (13-12-1599) tot Geldrop opte merct voir XX stuijvers, item Jan Verdonck ende Jan van Hove schepenen voirs. attesteren voirde gerechte waerheijt dat wij ter intantien vande voirs. superintendent opte jaermerct tot Eindhoven zijn geweest opten (08-02-1600), om die merct vanden rogge te visiteren ende bevonden dat de voirs. superintendent zeecker quantiteijt van rogge ter merct gesonden hadde, dat vercocht is geweet oft dmeeste deel van dijen ellick vat voir XIX stuijvers II oirt ende dat den rogge was denselven dach gesteecken op 20 stuijvers, item wij Jan Peters ende Jan Pompen schepenen der voirs. heerlicheijt attesterende waerachtich te zijne dat wij opten (07-02-1601) noch zijn gecompareert opten merctdach binnen Eindhoven om die merct vanden rogge te visiteren ende bevonden opten selven dach dat mijn heere superintendent zeeckere quantiteijt van rogge ter merct hadde gebracht ende vercocht het vat voir XVIII stuivjers III oirt ende waert nochtans den rogge gesteecken op XX stuijvers min J stuijvers
6. gesonden Jna Verdonck ende Jan Bluijssen om te ver[.] nair die rogge tot Eijndhoeven den (23-12-1597) ende bevonden de rogge aldair .esteecken op XX stuijvers ende den (30-12-1597) op XX stuijvers het vat hoe wel hij min gecocht wordde ter memorie om op het scepen boeck te setten
6. ick hebbe gehadt orden om rogge te vercoopen van date den (20-11-1599) ende hebbe in part rogge ter merckt gesonden van XXV midden ofte daeromtrent tot Eijndoven ende dijen verlaten voor XX stuijvers het vat mair en conste dair nijet toecoemen zoe dat ick het moste . vooren nair Geldrop alwair ick het vercochte mit overwant hebben ende vast besten cuer gegeven hebbende van allen den solden voer XX stuijvers het vat ende hebbe be.eert vesitatie van Jan Peters ende Jan Verhoven die dat selve te boeck hebben doen setten om attestatie dairaff over den saecke te geeven actum den (14-12-1594)
6. item noch zoe hebbe ick gesonden selver quantiteijt van rogge van allen den selven om . ter merckt tot Eijndhoven den (08-02-1600) volgens selven beveel ende b. vande superintendent ende aldair opde jaermerckt van Eijndhoven vercocht in p. van Jan van Hoove scepen ende Jan Verdonck ende bij hen vercleert ende oijck ontfangen XIX3 stuijvers het vat ende die hoochste merckt was XX stuijvers het vat ende alsoe te boeck geset opt scepenboeck tot Heeze om certificatie dair vuijt te hebben van date den (08-02-1600) XX stuijers ver.
6. den (07-02-1601) soe hebbe ick tot Eijndhoven gesonden Jan Peters ende Jan van Hoeve om die . van rogge te vernemen ende die steecken van . ende hebbe aldair oijck gesonden . mid. roggen . lasten thie. ende hebben dat vercocht het vat XVIII stuijvers III oirt ende dair is oicjk vercocht was besten voir XVIII stuivjers dan den rogge is gesteecken ...
7. dit is van den hout ge.as, twee karren een van Maris gevuert tot Weert, noch heeft Hendrick van Huechten tot Weert gevuert VII karren houts, noch heb ick I karre te Weert gevuert selver met hout, noch heeft Weijn Smeets een karre te Weert gevuert, noch Aert Coppen hout een karre houts te Weert gevuert, noch heeft XII december enen van Maris drie karre houts gevuert tot Weert, noch de 8 januario die selve van Maris heeft noch vier karre houts te Weert gevuert, noch heeft Antonis Woutes een karre houts te Weert gevuert, noch heeft Aert Coppen een karre houts te Weert gevuert, noch heeft den XXVIII december Aert Coppen twe karren houts tot Weer den XXVIIII december gevuert
7v. dit is in januarij aengegeven
8. die instantie vande leveringe vanden hout tot Weert gelevert inden iersten Jan Wouters car Delis Deelen car, Gerit Elkens Car, Tonis Vosters car, Jan van Meel carre, dese vijff carren hebbender geweest den 2 desember, noch hebbe ick Jan Wouters crre ende Goort Haijgen carre aldaer tot Weerdt geweest met hout den 14 desember, item noch ben ick gevaren tot Weert met hout den 21 desember, item noch hebben wij daer geweest tot Weert Jan Woutes carre Wouter Snoex carre Joost Dircx carre den 17 februari met hout, item noch hebbe ick Jan Wouters carre daer geweest tot Weert met hout den 22 februari, item noch hebben wij daer gevaren geweest Jan Wouters carre met hout Goort Haeijgen carre den 26 februari
8v. hier aff certificatie geextendeert
9. wij Jan Peters ende Jan Vesters schepenen des dorps van Heeze tuijgen onder onsen schependomps ziegele waerachtich te zijn dat wij metten borgemeesters respective tot Heese hebben gevistiteert die memorie boecken vanden borgemeesters in dienst geweest hebbende der maenden van november, december, ende januaris mitsgaders oijck die naevolgende boecken van februarius, martius ende inde selve boecken bevonden bij specificatie dat van wegen den voirs. dorpe tot Weert is gelevert ter ordinantie van heer Ellecte met zijnen raedt zeecker quantiteijt van karren met houdt soe hier is volgende ten iersten pten III decembris tot gevoert vijff carren met hout, noch den XII december een karre noch den XIIII decembris twee carren, noch den XXI desember een karre houts gelevert, noch den XXVIII dedember een karre noch den XXIX december II carren, den VIII januari 1601 een man van Maris drije karren houts, noch den XVII februari drije karren houts, noch den XXII februarie een karre houts, noch den XXVII februarij twee karen maeckende tsamen XXI karren, ende dairenboven noch gelevert duer diversche personen van Maris ende van inwonderen van Heeze daeraff die borgemeesters den juijsten dair nijet en hebben connen gestellen overmidts sij tselve hadden bestelt bij verscheijde personen tsamen tot XVII karren, bedragende alzo in alles sevenendertich karren welcke voirs. leveringe de borgemeesters verclaeren op henne eeden rechtverdelick gelevert te hebben oft bestelt te leveren, des toirconde hebben wij den schependomps ziegele opt spatie van deesen gedruct den (01-05-1601)
10. wij Jan Peters ende Willem Hendrick Wouters zoon schepenen van Heese ende Leende tuijgen op onse eeden als schepenen gedaen dat wij ten versoecke vanden heere superintendent ons hebben gevonden opte hoeve gelegen opt Ovels onder Heese om te visiteren die reparatie die tegenwordich van noode is te doene aende selve huijsinge, schuer, stalle ende tobehoirte welcke reparatie wel soude costen nae onsen besten verstande ende kennissen den arbeijt ende dach.e vanden tijmerluijden wel die somme van - behalven alnoch ander stoff van ijserwerck ende stroij datte reparatie van noode wesende dat wij noch ter tijt nijet en weten te estimeren des toirconde hebben wij schepenen voirs. dese onsen secretaris belast te scrijven ende onderteeckenen ende oijck met onse naemen onderteeckent opten (07-06-1601)
10v. alsulcken jaerlicken pacht van XXX stuijvers siaers als Laureijs Goijart Ae.ds. erffelijck vercocht hadde Willem Goijaerts ende Heijlwigen zijnder huijsvrouwen verschijnende alle jaeren op lichtmis dach ende vuijt huijs hoff ende schuer met eenen dries dairbij ende aengelegen inder prochie van Geldrop ende heerlicheijt van Heese ende Leende omtrent drie loepensaet groot tusschen 1. die weduwe Andrie sVervlaessen 2. Reijnen Peters breder naer vermellen vande principaelen brieff voir schepenen van Heese ende Leende gepasseert wesende van date (30-01-1547)
11. alzoe Goijart Vesters den borgemeesters van Heese met consent van schepenen kerckmeesteren ende heijlichgeestmeesteren tot Heese voirs. heeft geleent die somme van 400 gulden ende dairaff gaen vest.ige off bewaernisse en is hebbende dan onder conditie datmen voirde voirs. somme hem een jaerlicxe renthe soude vercoopen belopende XXXII stuijvers siaers ende dat all naer tenuer ende vermelles der conditien ende voirwarden inden brieff begreepen staende die d'ingesetenen van Heese hebben vercocht Dirck Matthijs Hermans ende om sulcx te doene soe versuckt den voirs. Goijart Vesters dit te woirden onderteeckent bij schepenen, borgemeesteren, kerckmeesteren ende heijligegestmeesteren, respective tot Heese als vervangende tgeheel corpus ende gemeijnte van Heese, ende zulcx gedaen ende onderteeckent zijnde tot behoeff vande voirs. Goijarden eenen brieff geextendeert te woirden nae teneur vande voirs. Dirck Matthijs Hermans brieff allens onderteeckent den (xx-04-1601) [onderteeckent: schepenen Jan peters, Jan Vesters, borgemeesteren Arien Art Martens, Corsten Corstens, Jan Claus, kerckmeesteren Dirck Matthijs Hermans, Mathijs Thomas, Wilem Woutes, heijligegeestmeesteren Jan Bocx, Hendrick Lemmens, Antonis Dircx]
12. schepenen attesteren ende certificeren midts desen dat voir ons comen sijn Hendrick Joseph Stappers, Jan Heijn Baeten, ende Goijaert Peter Thonis, burgemeesters in hender tijt binnen Leende, met henne mede consoirten, ende hebben verclaert op henne eeden, ende oijck met henne int aenvangen van hender officien gepresteert, ende oijck met henne manualen als andere documenten, bij goede specificatie laeten blijcken, dat sij van wegen den dorpe van Leende hebben betaelt ende voldaen, ende oijck noch sommige geleent, opgenomen ende schuldich sijn ende selffver sullen moeten vldoen, aende gevuijtineerde binnen Weert tzedert den (01-12-1600) tot het expireren der maent augusti (ende dat ons lopens gelt, sonder daer bij gereeckent te hebben de vracht, costen moeijten ende vacatien, soe van fouragie van hoij ende haver, ende stroeij, belopende te somma van 1166 gulden en 10 stuijvers, item van servijs die somme van 525 gulden, dies is hier bij gerekent die hueringe van negen bedden, elck bedde tegen 2 stuijvers sdaechs geduerende de voirs. maenden, ende hier is niet bij gereckent enige vracht, costen moeijten, ofte vacatien, sonder erch ofte liste ende want godtlijck ende zijnde, actum den (27-08-1601)
12v. die vertijdinge is geschiet bij Thomas Pauwel Wouters met bijweesen van Matthijs Jan Peterssoen ende Peter van Gastel zijne momboirs van date den (20-09-1601)
13. item dat voer ons comen is Laureijs Jans ende heeft die buerghemesters ende die schpen ghepresentert ende beghert dat ghebruck alsoe te betalen van sijnen goeden die heij is bruckende ghelick anderen ghebruckers daer sin ende in anderen plecken daer om sijgghen ghelick wtuijsen hennen ghesetten boeck gheset beij schepen ende keerckmesters met meer ander ende seij hen daer nijet mede en wijllen behelpe can oft heij daer bijnnen woenden met vollen schat, item versuckt heij dach ende recht daer op segghen seij dat heij ijerst sou auttestesteren soe ende betalen ende voerts soe presentert Laureijs hem onder die heren vanden Bos ten recht
14. memorie item is bevonden in drije diversche schueren daer die speelthiende ende den steenackerthiende ingevoert was, en datter vermelt was vande crijsvolck wesende onder die conditie vande graven ban Bruchqoij ierst inde schuere van Jan van Luicken nae verclaeren van Vaes van Son bevonden vermelt twee vijmen ende een halve garsten ende noch bevonden een tassche oijck nae vercleeren vande voirs Vaes vermindert te weesen twee laegen ende tselve vervoedert ende die aenen affgesmeeden, liggende noch tot kennisse van dijen inde schuere opt schuereeren, insgelicx inde schuere van Joost Dries bevonden veele vande rogge aff geseeden ende vervoedert liggende noch tot kennisse van dijen inde schuere opten schuereren ende boijten die schuere alsoe datte leelijck was gemackt, insgelicx oijck gevisiteert die schuere van Thonis Cuijlen daer die voirs. thienden in lach gevoert ende bevonden datter XXXII gerwen affgesmeeden was en item dairenboven bevonden inde selve thiende, affgesmeeden soe garst, havere als boeckweijt soe tselve is gemeeten tsamen vijff lepensaet een halff alens belijt bij Aert Dingens, Vaes van Son ende Hendrick Bitters tsamen thiendenaers ter .tien van Jan Peters, Jan Vesters, schepenen ende Arien Wouters opten (09-08-1601)
15. aen de secreatirs van Hese, ick Jan Dierickx ick bidde ul vrindelijck dat ghij mij sout willen senden een sertifacatie hoe ick daer gheleft hebben want mij es hier verweten dat ick van daer ick ben dat ick daer een pack ghestoelen heb oft een bedeler ben ghewest willet mij terstont sende met den eersten bode scrijvet met perkement liever met twee seghels dag maer een ick sal u l daer af te vrede stellen ick sal haest daer komen, attestatie geextendeert en bezegelt den (22-09-1601)
16. .erven bevonden op te schmereeren ik gheeten ende gesnijden maer en hebben daer gheen kennis aff hoe veel dat den coren ta.se beschadich is ergo tot disc.tie van gelicke is bevonden inde schuer van Joost Dries daer die speijl .inde IJ lach veel
17. speeijl tiende, ik Vaes van Son heb verclaert dat hij op sijnen eedt verclaren sal dat hij vier viemen garsten heft ingevoert ende daer en .er niet bevonden dander halff viem XVIIII gerven ende aengaende en foeren fa. was verm no. wel twe laegen soe de .ieriaeren verclaert maer hebben daer veel
18. noch XXII3 roeij haever toebehorende Jan van Kro. , noch een lpset daeren aff gesinden inde loofhoeve, noch een halff vaetset haeveren toebehoerende Jan mr. Delien, noch dre lopset haeveren toebehorende Hendrick Bacx, noch een vaetset haeveren toebehorende Hendrick Dingens, noch XXXII roeijen haeveren toebehorende Hendrick Colen, noch XXX roeijen haeveren toebehorende Willem van Vechelen, noch XX roeijen boeckent inde Hulsbroecken
19. mins Deberlemont ende die grave van Boeckweij met acht companien al abletanen
20. loerenen aff gesniden ende aff gheijten also datmen bevont daer selick seggende den rogge vorde schuer ende opte schuer ee. ende bevonden inde speijl tiende aff ghesneijden . een halff vaetset haeveren off XXVIII rogge toebehorende Joost Loppe? noch isser bevonden inde schuer tot Boshoven daer die speijl finde ock in lach aff gesneijden ende aff gheijten XXXII gerve noch bevonden tot Boshoven aff gesnijden twe roeijen gersten, noch heft Jan Ruevens verclaert dat hem XII gasten garsten eenoch gedraegen sien, noch twe roeijen haeveren af gesnijden toebehorende Hendrick Leenen, noch twe roeijen haeveren toebehorende Jan van Pelt, noch en roeij toebeorende Gerrit Bacx