Regionaal Historisch Centrum Eindhoven, 10210 Schepenbank Heeze, Leende en Zesgehuchten 1400-1810, Akten van attestatie, sommige met bijlagen, inventarisnummer 1950, jaar 1603
Copyright: Bram van Kesteren, juli 2025
1. oudt [.] vuijt ende tfeit[.] ontrent t.entich jaeren, [.] ene vijftich jaeren, Peter Driesen [.] en vijftich jaren, Jan Daemkens oudt ontrent eeneveertich jaeren ende Antonis Tielens oudt ontrent seven ende dartich jaeren, allen ingesetenen tot Leende, loffwerdige personen om getuijchnisse der waerheijt te geven, hebben ter instantie van Aert Wouters gedeponeert op henne behoirlijcke eeden, den heer gedaen aen handen vanden vorster tot Leende, dat allen de goederen achtergelaeten bij Dielis Wouters saliger memorien, sijn in tochten beseten geweest bij Maria Vorsters sijn huijsvrouwe, soe lange sij levende was, nae costuijme deser bancken, ende nae doot ende afflivicheijt van Maria voirs. sijn de voirs. goederen verhuert ende verpacht geweest bij de regeerders dorps van Leende, om sdorps voirs. schatten ende lasten te voircomen en betalen ende en heeft Aert Wouters voirs. de goederen (inde questio) niet aengeveert als erffgenaem, mer in hueringe ende pachtinge gebruijct vande regeerders sdorps voirs. hoe wel de regeerders sdorps voirs. haer Maria deen helft vande hueringe der voirs. goederen, de penningen hebben laeten volgen, soe lange sij levende was, ende de reste voldaen ende betaelt aende regeerders sdorps voirs. sonder erch ende list, actum den (24-09-1603) ...
1. item aengaende de haeffelijcke goederen achtergelaeten bij Antonis Wouters, deponeert ende verclaert Jan mr. Delis voirs. op sijnen eedt als boven gementioneert, ende Peter Clevers vorster tot Leende opten eedt hem voirgesaeft ende gepresteert int aenvangen van sijnder officien, dat Peter de Vriese eertijts rentmeester vande heerlijckheijt van Heeze, Leende ende Geldrop heeft vercoft de haeffelijcke goederen van Antonis Wouters saliger achtergelaten ende dat voir schulden ende tachterheijden de Peter de Vriese als rentmeester te cort ende ten achteren was aen den sone van Adriaen Wouters, waer aff Antonis voirs. mombaer was, ende seeckere goederen als mombaer aengeveert hadde, ende Aert Wouters voirs. daer aff noijt penninck noch helder en heeft genoten
2. wij schepenen der heerlicheijt van Heese ende Leende tuijgen ende doen condt eenen iegelijcken certificerende mits dezen voir de gerechte waerheijt dat Marten Hendrick Henssen ende Anna zijne wittige huijsvrouwe in wittigen houwelijckxe staet hadden verwect ende achtergelaeten vijff kijnderen twee zoenen ende drije dochteren bij namen Hendrick, Jan, Catharina, Jenneke, ende Margriet welcke Jenneke met Jacob Gerarts haeren wittegen man ende Margriet voorst. noch tegenwordich zijn wonende onder de dingbancke van Heese voirs. vuegende redenen onser kennelicheijt dat wij Marten Hendrick Hanssen ende zijn huijsvrouwe voirgenoempt wel hebben gekendt gelijck wij oijck henne voirst. kijnderen noch zijn kennende, item certificeren alnoch wij schepenen voirs. dat voir ons is gecompareert in propre persone Margriet Martens voirgenoempt met [leeg] haeren mombaer haer in desen wittelick gegeven ende heeft wittelijck geconstitueert machtich gemaeckt ende in heure stade gestelt constitueert mackt mechtich ende stelt in haere stade mits desen Jacob Gerarts als man ende mombaer Jennekens voergenoempt haeren zwaeger ende met hem Frans Gerarts haren gevende gesamenderhandt ende een ellick van hen besondere dieselve vrij volcomen macht autoriteijt ende sonderlinge beveel om in haeren naeme ende van haeren tweegen te heijsschene te macken te gecrijgene, te apprehenderen ende te aenveerden alle alsulcken goeden ende versterffenissen ruerende ende onruerende haeffelijck ende erffelijck hoedanich die wesen mogen zoe waer ende tot wat plaetsche dije bevonden sullen mogen wordden, als haer constituante met Jacob voirgenoempt als man ende mombaer zijnder huijsvrouwe Jenneke ende andere haeren broeder ende susters als ennichssins toecomen bleven ende verstorven mogen wesen mits der doot ende afflivicheijt van zaliger Hendrick Martens heuren broeder quitantie van henne ontfanck te gevene ende quijtscheldinge daeraff te doene, daeromme op dats noot zij voir alle heeren hoven ende gerechten te dingen ende met recht vervolgen, te .contesteren alle dagen ende termijnen van rechte te observeren eenen oft meer personen die selve ende gelijcke macht hebbende voirts in huere steede te substineren ende oijck te renoveren ende voirts allet geene daerinne te doene ende te hanteren dat zij constituante voirg. tselve present ende voir oogen wesende soude mogen oft comen gedeaen, all waert oijck dat die zaecke breeder ende spec. macht behoefde dan voirst. staet ...
3. schepenen in Heeze ende Leende doen condt eenen ijegelijcken certificerende mits dezen voir die gerechte waerheijt dat [doorgehaald: Hendrick Joost Lauwreijs zoen ende] Jan Hendrickx tegenwoirdige borgemeester van Sessgehuchten onder de prochie van Geldrop ende onder den dingbancke van Heeze ende Leende geleegen, genoch is gegoeijt ende geerft soe huijs hoff, groes, ende landt onder de voirs. Sessgehuechten gelegen, voirde somme van 200, 300 ofte 400 gulden zijnde oijck noch wel versien met beesten ende andere mueblen, inder vuegen dat deselve voirs. borgemeester voir de jaerlicxen intrest van 300 ofte 400 gulden, nijet oijck voir de restitutie der hooftsomme is goet ende suffiment vuegende redenen onser kennelickheijt, dat wij alle zijne goeden soe huijs, hoff, groes, ende landt van stuck stot stuck zijn kennende, in kennisse der waerheijt soe hebben wij schepenen van Heeze ende Leende onsen gemeijn schependompszegele opt spatie van dezen gedruckt, ... (10-06-1603)
4. compareerde voir ons ondergescreven ter instantie van Hendrick Matthijssen, Antonis Peters oudt XXXIIII ende Hendrick Janssen inwoenders tot Heeze verclarende op henne eeden hen gerichtelick voirgestaeft waerachtich te zijne dat zij onbegreepen een maent geleeden op eenen maendach gecomen zijnde van Maeseijck al bijden wert aldaer wonende genaempt Zacharias met henne karren ende peerden ende gepasseert zijnde beneven die voirst. herberge, zijn achterhaelt ende gevangen geworden van vijff soldaten te voete, hebbende hen met henne karren ende paerden met genomen vander baenen ende henne peerden vuijter karren spannende wechgereeden ende comende corts daer nae ten huijse van Zacharias voirgenoempt, hebbende sij deponenten alsdair eenen vande selve soldaten gevonden daer zij hen rauseen tegen hebben moeten maecken met naeme zoe zij deponenten ende soe hen die wert noemende verstande Jan wesende cort van persone ende tselve ransoen aenden selven Jan voirg. betaelt te weten eenen dobbelen hartoch eenen halven nieuwen nobel ende een copstuck ende smorgens nae huijs varende ende comende tot Ophoven zijn wederom van twee soldaten aengehaelt maer soet scheen, hen kennende, lieten hen passeeren ende want zij duer vreese nijet en dorsten voirts varen, hebben tot sommige huijsluijden aldaer gevraecht oft zij nijet en wisten oft vande selve parthije was die hen te voeren gevangen hadden, hoirden dieselve huijsluijden seggen dat zij nijet beters en wisten ten waere vande selve partije waer bij waeren eenen van Ophoven ende eenen van Weert ende sijn sij deponenten voirts naer huijs getrocken, actum den (24-11-1603) ...
5. compareerde voir ons schepenen onderges. Jan Goijarts alias Tielkens wonende inden dorpe van Heeze verclarende ter instantie van Frans Jacobs producent oijck wonende tot Heeze op zijnen wet hem gerichtelijck voir gestaeft bijden vorster inden naem vanden s'houterheezer heerlickheijt van Heeze ende Leende, waerachtich te zijne, dat hij meer dan drije jaeren onbegreepen geleeden, is gevaren geweest naer Maeseijck alwaer Frans desen producent met perdt ende karre oijck present was, ende ter selver tijt, Frans voirs. ende Leijke opten Poel oft zoe anders met recht genaempt is onder malcanderen, waeren pleijtendeoft twisten nopende zeeckeren coop van terwe, die Adriaen Willem de Cuijper van Leijken voirst. gecocht hadde waervan Frans voirs. metten voirs. Adriaen ontfanck hadde gehadt, ende hadde die voirst. Leijke Frans Jacobs perdt, dairvoir binnen Maeseijck gecommert, alsoe dat nae veele redenen ende duer tusschen spreecken van goede mannen Leijke ende Frans voirs. met malcanderen accordeerden ter herbergen int Swart Peertgen ende Frans ter selver tijt soe veel penningen aende voirs. Lenart oft Leijke telden dat hij Frans van alles los ende quijtsloch ende bedanckten hem vande selve betalinge, ende en reserveerden geen voirder actie oft schult opten voirs. Frans, ende liet hem zijn gecommmert pert willichlijck volgen, ende schieden alse met vrientschappen van malcanderen, item Joost Jan Joosten vorster tot Heeze verclaert op zijnen wet als vorster eertijts gedaen dat hij op huijden dato van desen hem heeft gevonden ten woenhuijse van Antonis de Cuijper gestaen binnen Heese, ter instantie van Frans producent voirs. om te daegen die voirs. Antonis om getuijchnis der waerheijt te geven, ende soe die voirs. Antonis zeer cranck te bedde lach, heeft op zijnen eedt verclaert aen handen des voirs. vorsters dat hij oijck present was daer die voirs. accorde tusschen Leijke ende Frans voirgenoempt binnen Maeseijck geschieden ende dat dieselve is geschiet, soe Jan Tielkens voirs. getuijcht heeft, verclarende wij schepenen van Hese certificerende dat Jan Tielkens oudt ontrent 55 jaeren ende Antonis Cuijpers oudt ontrent 36 jaeren sijn goede vroeme ende waerachtige persoenen ende de waerheijt getuijgenis te geven, voirts bij redenen van welwetenheijt dat Frans voirs. binnen Maeseijck heeft moeten betaelen tot schaede van commeren ende anderss 12 stuijvers actum den (24-11-1603) ...
6. wij Goort van Lanckvelt schouteth, Jan Peters, Jan Vesters ende Willem Hendrick Wouters schepenen tot Heeze enede Leende doen condt eenen iegelijcken certificerende mits dezen voir die gerechte waerheijt dat wij met Antonis Dielis la.t meer tot Heeze voors. ter instantien ende versoicke soe van joncker Amandt van Horne superintendent ende rentmeester van Heeze ende Leende als thiendenaers van naevolgende beschadichde thienden bij hagelslach geschaet opten (15-07-1603) hebben ge.siteert duergaen ende nestelijck oversien ende overleef die beschadichde ende verslaegen thienden daer aff die graenen ende andere vruchen eensdeels noch ten velde staende waeren ongemoijt ende eensdeels gemeijt opt velt . ende aende gerwen tegen daerde liggende, wesende onder den naeme van graende gecomprehendeert, boeckweijt, geerste, ende haver, die haever tegens halffven rogge gereeckent, boeckweijt ende garste een derdedeel min als den rogge ende alsoe nae advenant tot rogge gewogen, ende hebben bevonden inde naevolgende thienden zulcken groete bederfenisse en schaede gedaen vande sch.melijcken hagelslach opten (15-07-1603) voirst. dat den thiendenaers ofte pachters derselver behoirt affslach te geschieden aen henne pachtinge in vuegen ende manieren hier naevolgende nae onsen besten verstande ende kennisse dairaff genomen ende nae vuijtwijsen der conditie inde pachtcedulle begrepen, inden iersten bevonden paelschaede tot Leende ten respecte van thiendenaers ende pachtingge bedraghende derselver ter quantiteijt van een mud ses vaten rogge nae onser estimatie opten (29-07-1603) int visiteren van dijn gedaen, item alsoe beschadicheijt vande hagelslach inden voorstraetthiende tot Creijel onder Heeze gedaen opten (15-07-1603) qualijck estimeerbair duer ... dairaff geleijd aen voerten gedorsschen ende geleverten, gereserveert den thiendenaers hennen derden dorssther soe verre sij geboden worden voir sijnte Martenmisse te dorssthen oijck nae inhoudt vander verpachtcedulle voirst., welcken achtervolght hebben de voirst. tiendenaers die selve thiende voir sinte Martensmisse duer noot vanden legers vuijt gedost ende ddairaff gelevert aenden heere superintendent ende rentmeester alles dien quantiteijt van elff mudden anderhalff vaet anderhalve rogge 20 gulden, sonder meer dairvuijt gedorsschen te hebben, gelijck Jan Peters, Jan Thijssen, Jan van Someren ende Hendrick Beumens alle geloiffwardige persoenen op date onderges. als thiendenaers der voirs. thiende alle tsleve op henner voir . schout schepenen opten vollen gerichte hebben verclaerte alsoe warechtich te wesen, item belangen de beschadicheijt vanden Middelrom tiende t'Eijmerijck onder Heez voirst. gedaen opten (15-07-163) bevonden oijck qualijck estimeerbaer duer dijen tstrom metten cooren ontwee in darde neder ende affgeslaegen tot zoe groete menichte oft quantiteijt dat bij ons schouthet ende schepenen metten bantmeter voirst. den thiendenaers der voirs. thiende van gelicken groethe is geweet int visiteren van dijer . dieselver te leijden in te vriezen vuijt te doirsschen ende te leveren voir stroij ende daeraff is recompense van henne arbeijt, van tgeene boven de beschadicheijt gebleven was gereserveert van hennen derden doir . als voirst. daervuijt gedorst ende gelevert voir sinte Martensmisse duer noodt van legers als voire in alles die quantietijt van 21 mudden elff vaten roggen, sonder meer dairvuijt gedorschen te hebben, gelijck Raes Francissen, Michiel Gobbels, Joost Goossens ende Aert sijn broeder meet Antonis Smulders als thiendenaers der voirs. thiende, alle tsleve op huere eeden voir ons schouthet ende schepenen voirs. in vollen gerichte hebben verclaert op datum onders. soe waerachtich te zijne gelijck voirst. is, item aengaende de beschadicheijt vande hagelslach in de Houbraeckthiende onder Heeze voirst. gedaen opten (15-07-1603) bevonden oijck qualijck estimeerbaer, vuijt oirsaecke als inde naest voirgaende thiende ende oversulcx geordineert bij ons schouthet ende schepenen metten lanthmeter voirst. den thiendenaers int visiteren van dijer opten (18-07-1603) daer naer die selve thiende voir stroij ende caff, te leijden aen te v.en dorsschen ende leveren ende dijen volgende vuijt gedorst ende gelevert voir sinte Martensmisse alles die quantiteijt van 17 mudden roggen sonder meer dairvuijt gedorsschen te hebben, gelijck al tsleve Adriaen Hee., Goossen Huijberts, Goijaert Jacobs, Jan Meeussen, Hendrick Jacobs ende Dirck de Mulder alle geloifwairdige persoenen op huere eeden voir ons schouthet ende schepenen in volle gerichte vercleert hebben, alsoe waerachtich te zijne, item aengaende die beschadicheijt vanden hagelslach inde Raithorickthiende onder Heese voirst. gedaen opten (15-07-1603), bevonden oijck qualijck estimeerbaer, vuijt oirsaecke ende redenen als inden voirst. thienden ende oversulcx geordineert bij ons schouthet ende schepenen metten lantmeter voirst. den thiendaenaers int visiteren van dijer opten (19-07-1603) daer nae dieselve thiende voir stroij ende caff, te leijden te vueren dorsschen ende leveren gereserveert als voor heuren .. ende dijen volgende dairvuijt gedorst ende gelevert voir sinte Martensmisse in alles die quantiteijt van thien mudde roggen sonder meer dairvuijt gedorsschen te hebben, gelijck al tselve Hendrick Bouwen, Jacob Schooffs, Frans de Blocker ende Adriaen Muels alle geloefwerdige personen op huere eeden voir ons schouthet ende schepenen in volle gericht verclaert hebben alsoe waerachtich te zijne, item voirde beschadicheijt vanden hagelslach inden thiende van Ginderover onder Heese voirs. gedaen opten (15-07-1603) als voir bedraght der affslach nae ons schouthet ende schepenen ende landmeter estimatie op den (19-07-1603) dair nae de quantiteijt in alles van thien vaten roggen, item voirde beschadicheijt van Voirtsbraeckthiende onder Heeze voirst. gedaen opten (15-07-1603) bedraght den affslach nae ons schoutheth ende schepenen ende landmeters calculatie ende estimatie int visiteren van dijen op den (18-07-1603) dair nae gedaen die quantiteijt van thien vaten roggen, item voirde beschadicheijt vande hagelslach inden Hoeffthiende onder Heeze voirst. gedaen opten (15-07-1603) bedraeght den affslach ten respecte van de thiendenaers ende heure pachtinge naer ons schouthet, schepnenen ende landmeters calculatie ende estimatie int visiteren van dijen gedaen opten (18-07-1603) dair nae die quantieijt van ses vaten roggen
8. wij schouthet ende schepenen van Heeze ende Leende doen condt eenen iegelijcken certificerende mits dezen vinde gerechte waerheijt dat wij ons hebben gevonden met Antonis Dircks landtmeter tot Heeze voirst. opten (18-07-1603) ter instantie ende emstige versmerck van Jan van Someren pachter van sheeren hoeve op Dovels onder Heeze voirst. gelegen opt voors. hoeve ten eijnde van bij ons bovenges. die schaeden gevisiteert te worden aldaer geschiet vande groeten schromelijcken hagel aldair gevallen opten (15-07-1603) daer te vorens naeden middach omtrent tusschen vier ende vijff vueren ende bevenden dat ten selven dage het geheel somercoren oft graen noch te velde staende wasschende metten boeckweijt ende haver vande hagel geheel te nijet gemackt insgelix het wintercoren soe ter velde ge.eijt gericht staende als aende gerwen gemeijt liggende zoe zeer beschaedicht ende vande hagel vuijtgeslaegen datter over tsaetcooren nijet veel gebleven en is daerme die geheele hoeve mede soude cum[.] eens wel besaeijen geestimeert die gevitte vander voors. hoeven tegens omtrent XXX saijlandts ende tvaetset tegens anderhalf vat roggen te besaeijen soe tselve landt van heijde eertijts aengemackt geweest, bedragende de quantiteijt van III mudden negen vat roggen waer toe gehoirt ende ontboeden wesende die voerst. Jan pachtere voir. schouteth ende schepenen bovenges. opten (19-12-1603) dairaf ende heeft vercleert ende geaffirmeert op zijnen eede hem bij den schouthet tot deser saecken voirgestaeft dat hij nijet meer vuijt zijnder voirs. schaere gedorsschen en heeft gehadt van tgeen datter vanden rogge ge.ert ende goet gebleven was tan daermee die hoeve oft d'landt derselver eens wel meede soude hebben connen besaeijen, ende wairt godtlick . actum den (18-12-1603)
9. Goort van lanckvelt schouthet, Jan Peters, Jan Vesters ende Willem Snoeijen, wij schouteth ende schepenen van Heeze ende Leende doen condt enen iegelijcken certificerende mits dezen voirde gerechte waerheijt, dat wij ons hebben gevonden met Antonis Dircks landmeter tot Heeze voirs. opten (18-07-1603) ter instantie ende ernstigen versuecke van Jan van Someren pachter van huere . hoeve op Dovels onder Heeze voirst. gelegen opte voirs. hoeven ten eijnde van bij ons die schaeden gevisiteert te worden aldair geschiet vanden groeten schromelijcken hagel aldaer gevallen opten (15-07-1603) daer te voerens naeden middach omtrent tusschen vier ende vijff vueren, ende bevonden, die schaeren off vruchten, soe te velde staende als liggende all wel duersien ende duergaen hebbende, dat ten selven voirs. dage, het geheel somercoren oft graenen noch ten velde staende, wasschende metten boecweijt ende haven, vanden hagel geheelijck te nijet gemackt is, insgelicx het wintercoren soe ten velde gemeijt, gericht staende aende gasten als aende gerwen gemeijt liggende, soe seer beschaedicht ende vanden hagel vuijtgeslaegen te zijn datter over tsaetcooren, nae onsser bester kennisse ende verstande, nijet veel gebleven en is, daermen die hoeve geheel, meede soude connen eens wel besaeijen, geestimeert die groette vande voirst. hoeve tegens omtrent 30 vaetsaet saeijlandts, ende tvaetsaet tegens anderhalff vaet roggen te besaeijen soe tselve landt tbeste nijet en is vande heijde eertijts aengemaeckt geweest, bedragende de quantiteijt van drije miudden negen vat roggen, waer toe gehoirt ende ontboden wesende die voirschreven Jan pachtere voir schouteht ende schepenen bovengeschreven opten (18-12-1603) daer nae ende heeft verclaert ende geaffirmeert op zijnen eede hem bijden schoutetht tot deser zaecken voirgestaeft dat hij nijet meer vuijt zijnder voirs. schaere gedorssen en heeft gehad, van tgeen datter vanden rogge geovert ende goet gebleven was, tan daermen die hoeffve oft d'landt derselver eens wel meede soude hebben connen besaeijen, ende wandt godtlijck ende behoirlick is der waerheijt getuijgenisse te geven besondere alsmen daer toe woirdt versocht, soe hebben wij schouteth ende schepenen van Heeze ende Leende onsen gemeijnen zegele opt spatie van desen gedruct
10. schepenen [.] doen condt[.] mits dezen voir [.] waerheijt hoe dat inden [.] dorpe van Heeze geboren in wittigen huwelijcken staet zijn vergadert geweest ende oijck woenachtich Adriaen Jan Goossens ende Mechtelt Willem Claars/Claus? dochter zijne huijsvrouw, hebbende bij malcanderen verweckt vier kijnderen dairaff die twee kijnderen zijn gestorven sonder tot houwelijcken staet gecomen te zijne oft kijnderen verwect hebbende ende dander twee naementlijck Willem ende Jan in leven gebleeven, welcken Jan Adriaens soemen verstaet deser werelt overleden is in Vlaenderen omtrent de stadt Brugge ter steede genaemt Didzeijl [Dudzele], certificerende voirts wij schepenen van Heeze voirs. dat die voirnoempde overleden Jan Adriaens geene broeders oft susters noch broeders oft susters kijnderen inden leven wesende, achtergelaeten en heeft, dan alleenlijck Willem Adriaenss zijnen wittigen broeder thoonder van desen alzoe dat Willem Adriaens behoirt te gemeten ende provffiteren alles daer Jan Adriaens zijn broeder mee bestorven is vuegende redenen onser k[.]licheijt dat wij vader ende moeder grootvader ende grootmoeder vanden voirs. Willem Adriaens ende Jan Adriaens zaliger voirs. wel hebben gekendt ende want Godtlijck ende behoirlijck is der waerheijt getuijgenis te geven ende gestandt te doene besundere als men wittelijck dairtoe woirdt versocht, soe hebben wij schepenen in kennisse der waerheijt onsen gemeijnen schependompszeegele van Heeze ende Leende opt spatie van desen gedruct, . den (11-11-1603)
11. wij Jan Peters, Jan Vesters ende Willem Hendrick Wouters schepenen in Heeze ende Leende, onder de meijerije van Shartogenbossche int quartier van Peellandt gelegen tuijgen ende doen te weten eenen ijegelijcken certificerende mits dezen voir de gerechte waerheijt, dat Lucas Gerarts, Peter Hendrickx, Lenart Jans ende Michiel Gerarts, thoonders van dezen zijn wonende ende vaste domicilium houdende binnen den voirs. dorpe van Heeze, contribuerende metten ingesetenen van Heeze, in alle lasten van contributien, soe van deene als van dandere zijde, soe ordinaris als extraordinaris, den voirs. dorpe incumberende egeene vuijtgesondert, dat oijck de voirs. personen hen, nijet en absenteren om enige quaede feijten off schandelijcken stucken, dan alleenlijck om henne coopmanschappe buijten de voirs. Meijerije vuijt te richten ende expedieren, houdende alsoe die vier voirnoemde personen voir goede eerlicjke ende duechdelijck coopluijden ende onse metgebueren vanden dorpe van Heeze voirs. verhopende ende oijck geheelick betuwende aen allen heemsteeden ende gerichten, mitsgaders aen alle beveelhebberen ende crijchsluijden datse de voirnoemde personen zullen vrij ende vranck laten passeren ende repasseren ende alle assistentie te doene om over wech te comen, t'oirconde der waerheijt hebben wij schepenen voirgenoempt onsen gemeijnen schependompszegele van Heeze ende Leende opt spatie van dezen gedruct opten (07-03-1604)
[Kantlijn: nae te. van dezer noch een verment opten naem van schepenen ende bovengem. van Heeze van date den (02-05-1605)]
14. wij Reijm Jan Hoirs, Jan Peters, Jan Vesters, Jan Bluijssen, Jan van HOve, Jan Pompen ende Willem Hendrick Wouters schepenen in Heeze ende Leende doen condt eenen iegelijcken certificerende midts desen voir de gerechte waerheijt, dat wij ijerstelick ende rijpelick oversien ende gecalinleert hebben soe bij oculaer inspectie als oijck bijder goeder ende getrouwer naebueren van Leende overgegeven ende aengebracht eensdeels bij henne behoirlijck eeden als oijck bij henne vromicheijt ende manwaerheijt, waer vuijt wij bevonden hebben d'ingesetenen van Leende beschadicht te zijn, soe int passeren ende repasseren van ruijteren ende voetknechten als oijck die baigagien ende heerwagenen van sijne exell. graeff Maurits als oijck van logeren ende nederliggen van het Vriesse regiment met meer andere regimenten hen adjunct wesende, soe van de nieuwe guesen alzoe wij deselve souden noemen, als noch andere, oijck bij hem hebbende veele compagnien perdtruijteren, corts daernae zijn gecomen graeff Fredrick vanden Berge, soe int passeren ende repasseren vanden gantsschen legere van zijne hoecheijt ende int logeren ende nederliggen vande geheele ruijterije, ende oijck wenich dagen daer nae die geheele artellerije, met noch veele voetvoliks ende perdtruijteren tot convoij bij hem hebbende, dewelcke oijck altemael inden voirs. dorpe hebben gelogeert, alzoe dat d'ingesetenen van Leende beschaedicht zijn, vande voirs. legeren ende dat principaelijck in cooren, garst, hoij, stroo, ende brant, als andere mueblen meer bedragende als ter somme van 8678 gulden, want het is waerachtich dat sommige goede huijsluijden van hennen gewinnen als cooren, hoij, stroo ende brant nijet met allen en hebben behouden ende die sommige seer wenich ende hebben noch daerenboven in augusto lestleeden gelogeert inden voirs. dorpe het regiment van conte Busquoij met noch een duijtsch regiment daerbij wesende de welcke overgens elders inden quartier van Peellandt doen en hebben gelogeert, dan inden voirst. dorpe van Leende ende oijck die voirs. ingesetenen wenich min beschaedicht dan die voirs. logeren, behalven dat noch omtrent baenisse lestleeden binnen Leende gelogeert hebben, graeff Hendrick vanden Berge met zijn compaignie, hebbende noch tot hem diverse compagnie ruijteren, behalven noch dat bij hem dagelicx comen logeren ende worden overvallen soe meteen oft twee compaignien, soe voetvolck als perdtvolck als oijck met mindere troupen ende des te meer overmidts zij ter haerder passagien ende baenen zijn geseten, aen deen sijde liggende een moerasch genoempt den Peel ende dander zijde liggende naest Kempelandt diverse revieren, alzoe dat tvoirs dorpe geduerende dezen trouble altijt meer ende zwaerder belast is geweest als enich ander dorp des quartiers van Peellandt ende daeromme henne principaelste inwoenders ende gevers zijn vertrocken, ende noch dagelicx soe langer soe meer zijn vertreckende, alsoe dat henne inwoenderen ende huijsen nijet en zijn ter eender helft als sij plegen thienden ende meelen nijet vuijt en brengen ten eenden derde gedeelte als zij plegen, item is oijck waerachitch dat hen heff.oeck int gereet plach vuijt te brengen 75 gulden, is noch waerachtich dat insgesetenen op het dorp van Leende geworffven ende opgenoemen hebben meer als 17000 gulden, behalven dat noch eenen ijegelicken int particulier op zijn eijgen persoon ende goederen opgenoemen ende dairmeede belast hebben, ende noch ten ahcteren zijn, soe van contributien, oude ordinaerisse beeden, affiguatien verschenen renthen als andere schulden ende actien bedragende veel duijsenden ende en is nijet mogelick opt naest te certificeren, alzoe dat den armen ingesetenen voirs. nijet mogelick en is langer bij malcanderen te connen geblijven ten sij hier inne vande hoecheijt des macht hebbende en worde versien maer sullen hen svaderslandt moeten verlaeten tot hender grooter schaeden, schanden, leetwesen ende verdriet, bidden daeromme doer die passie Christi Jhesu, om tselve met goeden ogen te willen respecteren op dat daerme de soldate ingesetenen nijet als vreemdelingen en moeten verloepen ende alsoe hen svaderslandt verlaeten, ende wandt Godtlijck ende behoirlijck is der waerheijt gegtuijgenisse te geven alsmen wittelick dairtoe wordt versocht, soe hebben wij schepenen in kennisse der waerheijt onsen gemeijnen schependomps zegele van Heeze ende Leende opt spatie van desen gedruckt opten (22-12-1601)
16. III roempt van Peter Vervlaessen
copije vuijt den versueck metten appoint III stuijvers vande persis. hen verleent vande exhibitie II stuijver facit XIJ stuijvers
17. [.]Heeze ende
[.] dat die
[.]eheelen jaere
[.]s geweest
[.] duer oirsaeck
[.]nde schepenen
[.]hij ennige
[.] ...