Regionaal Historisch Centrum Eindhoven, 10210 Schepenbank Heeze, Leende en Zesgehuchten 1400-1810, Akten van attestatie, sommige met bijlagen, inventarisnummer 1951, jaar 1604
Copyright: Bram van Kesteren, november 2025
1. wij Jan Peters, Jan Vesters ende Willem Wouters schepenen, Hendrick Lemmens, Weijn Smidts, Hendrick Goort Slaets, Goort Houben, Wouter Snoecx ende Antonis Smulders borgemeesteren, Dirck Matthijs Hermans, Matthijs Thomas ende Dirck Adriaen van Velthoven kerckmeesteren, Daem Wesepen ende Jan Casijn Dirckx heijligeestmeesteren, Antonis Dirckx, Andries Swoesten ende Tielman Martens cappelmeesters ende hebben inden name als representeerende ende vervangende dat corpus ende gemeijnckte van Heese . ende aengenomen den eersamen priester here . Contmans van Baelen om nae ouder usantien ende ter eere Godts te doen den dienst Godts binnen onser capellen van Heese alsoe den selven Godts dienst van onsen voirouders loffelijcken ende godlijcken tot noch toe gedaen ende geobserveert is geweest voir welcken getrouwen godtsdienste wij schepenen borgemeesteren ende anderen voirs. inden naeme des voirst. dorps ende ingesetenen voirs. geloven te betaelen heere Philipssen vast allen jare soe lange hij den voirs. dienste begeert te continueren, off oijck d'ingesetenen voirst. hem begeren te houden die somme van 100 gulden den gulden tot XX stuijvers van drie maenden tot drie maenden een vierendeel vande voirst. 100 gulden te betaelen, vrijs gelts van allen lasten, impositien, exactien den voirst. dorpe importerende, mede oijck die contributie aende staten oft rentmeesters van Hollandt vrij soe verre die voirst. here priester daer inne gehouden soude wesen ende zijne huijshuere vrij met noch een halve roeij moers om die selve voir zijnen huijshae. oft tot subsidie van zijnen brandt te mogen torven gelovende tselve te voldoen ende te betaelen als voirs. is onder tverbant van onsen persoenen ende allen der ingesetene goederen hebbende ende vercrijgende als vereijste ende verwonnen schulden sonder oppositie ende sal dese voirst. hueringe beginnen nu st. Jans Baptisten ierstcomende sonder arch ende list, toirconde dese hebben dese met onse eijgen handen onderteeckent actum desen (20-03-1604) ...
2. [leeg]
3. allen den ghenen die dese onse open brieven van certificaten zullen sien oft horen lesen saluijt, wij Goort van Lanckvelt schouteth, Reijm Jan Hoirs, Jan Peters, Jan Vesters, Jan van Hove, Jan Peter Pompen, Willem Wouters ende Peter Andriessen schepenen der heerlichheijt van Heeze ende Leende doen condt eenen iegelicken certificerende mits dezen voirde gerechte waerheijt, dat opten dach van huijden datum van desen voir ons schouteth ende schepenen voirst. zijn gecompareert in henne propre personen Peter Raessen wonende tot Aelst alhier gearresteert zijnde, Hendrick Frans Pompen zoen inden naem ende hem sterckmakende voir Adriaentke Jan die Schoenmaecker dochter, ende Willem Hannen als man ende mombaer Maria zijnder huijsvrouwe wesende gerechte erffgenaemen van meester Jan Janssen alias Schoenmaeckers apoteckaris binnen Antwerpen, Jan mr. Delis als soene ende gerecht erffgenaem van meester Delis verweckt bij Heijlke de dochter van Jan die Schoenmaecker wesende de huijsvrouwe van meester Delis voirst., Peter Berchmans als man ende mombaer van Antonia zijne wittige huijsvrouwe, Jan van Hout ende Hendrick Loeffs als mombaers van Adriaentke Hendrick Tielen dochter verweckt bij Gertruijt Antonis Schoenmaeckers dochter als gerechte erffgenaemen van Maria weduwe wijlen van Antonis Schoenmaeckers, Wouter Verover als man ende momber van Heijlke Antonis Schoenmaeckers dochter ende Willem Antonis Schoenmaeckers soen wonende tot Leende oijck alle gerechte erffgenaemen van meester Jan Janssen alias Schoenmaeckers voirs. behowlijck gedaeght wesende bij Peter Clevers vorster tot Leende om hem t'expaigeren onder eedt de calumina opten XXIX arikel vander duplijcken lij heeren Antonis van Compostella canonnick van onser liever vrouwen kerck tot Antwerpen geposeert inder saecke tusschen hem als verwerder ende Jan Hanssen vuijten naeme vande voirs. persoenen aen voirst. m. eerwaerde heere die officiael des bisdoms van Antwerpen ongedecideert op i.der.e hangende, ende dat vuijt crachte van commissie oft requisatore brieven aen ons schouteth ende schepenen van date den (18-08-1604) bij den voirst. heere officiael gedirigeert ende overgesonden ende volgende den appoinctemente dairinne verhaelt hebben die voirst. comparanten bij ons schouteht ende schepenen ijerstelick geexamineert ende ondervraecht zijnde onder haere eeden van cal.ma aen handen des schouteth tot dijen eijnde gedaen, verclaert ende geaffirmeert opten inhout van XXIX artikel der voirs. duplicken vande voirs. Compostella als executeur [doorgehaald: vande testamente wijlen meester Jan Janssen alias Schoenmaeckers apotekaris], waerachtich te zijn dat sij van den voirs. heer Antonis de Compostella als executeur van vande testamente wijlen meester Jan Janssen alias Schoenmaeckers voirst. oft ijemanden anders van sijnent wegen ter cause van vercoepinge van zeecker rente van 50 gulden siaers bij hem vercocht aen Cornelis Pruenen gaende vuijt den goedens van sinte Bernarts gelegen onder Vreempde van hem aendeel oft aenpart der voirst. rente nijet met allen en hebben genoeten oft ontfangen, verclarende voirts die voirs. comparanten dat die voirst. Compostella van hen erffgenaemen voirst. gheen mechtichschap en heeft gehadt totten vercoep der voirst. renthen, ende want godtlijck ende behoirlick is der waerheijt getuijgenisse te geven ende gestandt te doene, besonder alsmen dairtoe wittelick versocht wordt, soe hebben wij schoutet ende schepenen voirnoempt in kennisse der waerheijt den gemeijnen schependomps zegele van Heese ende Leende hier onder opt spatie van desen doen drucken opten (27-09-1604)
4. compareerde voir ons schepenen onderges. Wouter Snoecx omtrent LX jaeren, Adriaen Happen oudt omtrent LXII jaeren, Joost Goorts oudt omtrent LV jaeren, Willem Aerts alias Thijs oudt omtrent XLIII jaeren ende Cornelis Horckmans oudt omtrent XXXV jaeren alle winnen ende lathen tot Sterksel gelegen bij Heeze ende Leende [doorgehaald: inde heijde tusschen de herbaen loppende naer Weert] lopende vanden Bossche toebehoirende den abt ende gdthuijse van Everboede [Averbode] verclaerende op henne eeden bij hen respective gedaen aen handen van Joost Ghijssen als stadthouden vande Schouteth deser heerlicheijt waerachtich te zijne dat zij nu onlancx geleeden ende tzedert dat hen bijden baenderheze van Grollendoncq gouverneur der stadt van Shartogenbossche brieven van sauvgarde zijn verleent, zijn overvallen geweest van verscheijden troeppen ende verscheijde tijden van soldaten, liggende in garnisoene soe sij comparanten verstonden binnen der stadt van Shartogenbossche voirs. den voirs. hoevenaers ende laethen dreijgende hen knaepen ende dienaers slaende ende stootende, willende ende eijsschende van hen eedtwaere die hen comparanten ende mogelick was te becomen ende soe lange tot Sterksel gebleven, datse sommige troeppen met gelde hebben moeten vuijtcoopen, ende befindene op st. Simon ende Juda dach lestleeden overvallen zijnde met XIII soldaten comende vuijtten dorpe van Heese alwaer zij hadde gepasseert te voort, vanden garnisoen der voirs. stadt die kanepen ende dienstboeden aldaer slaende ende stoorende mits die voirs. hoevenaers nijet tot Sterksel en waren, willende bier metter tonnen gehaelt hebben, oft eijsschende gelt in plaetsche van dijen, ende naederhandt een schaep ende hoenderen, doot gesteecken ende mede gedragen ijerst wet geteert hebbende ende alsoe vertrocken, item zijn alnoch tot Sterksel gecomen over de 20 soldaten te voet met een vrouwe ende eenen jongen, comende vasn den dorpe van Heese aldaer gepesseert ende vermacht geweest sijnde opten (08-11-1603), oijck vanden garnisoene der stadt van Shartogenbossche, soe sij seker verclaerde, ende dat sij vuijtgesonden waeren om convoij te doene enen joncker ende andere affairen van henne oversten belast ende geordineert, ende dat sij daer tot Sterksel mosten vernachten, willende twee tonnen biers gehaelt hebben met vier schaepen ende andere eedtwaeren, diwelcke hen onmogelijck was te be. datse hen souden geven vier philippen ende want allt selve onmogelick was om doen, hebben die voirs. hoevenaers deselve soldaten gegeven om te vertrekcen, eenen philipps ende mer realen marcken vier gulden min twee stuijvers nijet achtende oft passen opte sauvegarde die laethen uijten Sterksel gegen ende hen verthoont, sijnde oijck ten selve dage gobeurt, dat eenen knecht vande hoevenaers comende gevaren met eenen wagen ende ossen mist gelaeden hebbende ende eenen soldaet naer den jongen werpende met clot oft rossche seggende vuijt moutwillicheijt, dat hij dreij voirt soude vaeren, ist oversulcx ende dueo door oirsaecke gebeurt dat een spresse aldaer staende in stucken metten wagen is gevaeren toebehoirende eenen soldaet, die sij onder malcanderen noemde sarigant voir welcken spresse sij den selve hebben gegen 15,5 stuijvers hebbende oijck die beesten van eene hoeve vuijt die huijsse gejaecht ende met willen beijden maer zij hen ontlopen, zijnde oijck ter selver vuere gebuert, dat eenen soldaet lopende inde ackeren ende gevangen een vanden hoevenaers purde willende tselve met nemen voir d'braecken vande halve spiesse ende dairnae die spiesse betaelt wesende hebbende voirst. sargandt ende soldaeten geroepen dat hij tpert soude laeten, ende den hoevenaers knecht comende bij tselve pert, heeft het pert gevonden bloeijende ende sijn tonge int middel aff te zijne die welcke soet scheen, was affgesneede, maer nijet wetende hoe die selve affgecomen is, ende is dieselve tonge bij den perdtmeester voirts affgedaen noch nijet wetende oft pert sal genesen oft nijet bij welcken lesten troeppe zijn geweest drije soldaten die op st. Simon ende Juda dach bijde voirs. XIII soldaten waeren geweest tot Sterksel, item op huijden datum van desen wederom gecomen tot Sterksel eenen trouppe van ontrent XXXV te voet sijnde vertrocken gister avont vuijt den drope van Heeze, naer den paet soemen verstaet ende soe voirts op Sterksel voirst. aldaer eetende ende een halff tonne biers ontrent gedroncken hebbende, sijn vertrocken, ende een schaep doot gesteecken ende met hen gedraegen alsoe dat de voirs. laethen, bijden garnisone van Shartogenbossche ende oijck andere soldaten sou worden, vuijtgekeert ende met slaen, stoten ende onbehoirlijck cost ende dranck te eijsschen, soe worden gevexeert ende geperst, dat zij henne woningen nijet langer aen connen behouden noch des godtshuijs goederen l.beuren, noch eenige pachtinge aen henne heere den abt connen betaelen, [doorgehaalt: alsoe die voirs. laethen onder henne voirs. eede wittelick hebben verclaert ende geaffirmeert] oft hen en moste hier inne vers.en worden
6. item Peter Driessen ende Reijm Hoirs schepenen, Jan Martens, Antonis Tielens ende Wreijs Berchmans burgemeesteren, Tielman Tielens, Sebastiaen Seskens, Willem Blesen, ende Matthijs Blesen, Peter Clevers vorster ende gerichtsbode, loffwerdige personen om getuijchnisse der waerheijt te geven, allen te samen ingesetenen ende naebueren tot Leende, tuijgen attesteren ende certificeren midts desen voir de gerechts waerheijt, dat inden dorpe van Leende wonende ende noch tegenwoirdich in menschelijcker formen is levende, een knechtken genoempt Blasius, oudt wesende ontrent 9 jaeren wittich van geboirte, waer aff den vader was Aert van Elten ende heeft den selven verwect bij Godefrida de dochter van Blasius Willem Lobben sijn wittige huijsvrouwe, ende want godtlijck ende behoirlijck is der waerheijt ende vt in froma actum den (12-09-1604) ...
7. salve plurima honorande domine pastor ac confrater, scies quod hic Johannes Egidij Heesensis est probus ac catholica totus et quod semper se hic in m(uni)c(ipi)o? pago bene gesset in omnibus laus deo, et nobis semper confessus est, bene vale in christo, raptissine ex Heese seria tertia post sesie pente anno 1604, finus vt suis dominus Antonis pastor Heesius
[vertaling met behulp van chatgpt: Heil en zegen, geëerde heer pastoor en broeder, weet dat Johannes Egidius uit Heeze een deugdzaam en katholiek man is, van wie bekend is dat hij zich altijd goed heeft gedragen in dit dorp, in alles tot lof van God, en dat hij zich altijd tegenover ons heeft beleden. Leeft wel in Christus. .. uit Heeze de derde zondag? na Pinksteren in het jaar 1604, de heer Antonius, zijn pastoor.]
8. wij Jan Peters, Jan Vesters ende Willem Hendrick Wouters schepenen van Heeze ende Leende doen condt eenen iegelijcken certificerende mits dezen voirde gerechte waerheijt dat Hans Aert Heeze zoen is geboren ende van zijne kijntsche dagen van vader en moeder opgevoedt inden dorpe van Heeze wesende met Heeze zijnen vader alnoch inden leven, verclarende voirts weij schepenen voirgenoempt dat van die affcoempste van vaders ende moeder van Hanssen voirgenoempt oijck beijde inden dorpe van Heeze geboren wel hebben gekendt, alsoe dat wij den voirs. Hanssen zijn houdende voir een goet vroem ende oprecht jongesell die hem altijt metten naebueren heeft gehouden ende gedragen soe een goet ende vroem jonkgesell betaempt te doene, insgelijcx hem oijck gehouden inde catholijcke roemsche religie soe een vroem duechdelick jonkman betaempt te doene, allet welck hier Antonis Ercken pastoir tot Heeze onder zijnen gewoenlicke naem onderteeckent mede attesteert des toirconde hebben wij schepenen voirs. onsen gemeijnen schependomps zegele van Heeze ende Leende opt spatie van desen gedruckt, dezen (15-07-1604) ...
9. wij Reijm Jan Hoirs, Jan Peters, Jan Vesters, Jan van Hoeve, Jan Pompen, Willem Hendrick Wouters ende Peter Driessen schepenen in Heeze ende Leende doen condt eenen iegelijcken dat voir ons comen ende in propre personen gecompareert zijn Jacop Antonis alias Gielis oudt omtrent 33 jaeren, Jan van Lieshout oudt omtrent 36 jaeren, Servaes Cornelis van Son oudt omtrent 34 jaeren, ende Adam Peters oudt omtrent 20 jaeren inwoenders tot Leende, geloofflijcke mannen, om der waerheijt getuijgenisse te geven, gerichtelick gedaeght wesende bij den vorster van Heese ende Leende, ende hebben ter instantie van Goort van Velthoven in desen producent getuijcht verclaert ende geaffirmeert, tuijgen verclaeren ende affirmeren op henne eeden, hen gerichtelijck bijden stadthouder, inden naeme vanden schouteth deser heerlicheijt voirgestaeft op zeeckere interrrogatorien hen scriftelick voirgehouden waerachtich te zijne, t'gene ende alsoe hier is volgende, item Jacob Antonis voirst. thuijcht waerachtich te zijne dat hij dairbij ende aen is geweest, ten huijse van Niclaes de Backer tot Boxtel alwaer Corsten Laureijssen ontfangen heeft zeeckere quantiteijt van terwe, ende dat opten tweeden vrijdach inden vasten lestleeden, item Wouter Hendrick Thijssen ende Jan van Lieshout tuijgen eendrachtelick waerachtich te zijne dat zij voir Goort producent voirst. in rachten geladen hadden twee karren terwen, waerbij oijck noch was een karre toecompeterende Goort producent voirst. ende hebben dieselvige drije karren gelevert, geladen hebbende tsamen de quantiteijt van 14 malder terwen ende een halff malder, ende is geweest eenen langen tijt naer het raseren vanden castele tot Eindhoven, maer is den precijsen dach hen deponenten ontkennes ende hebben de voirst. nombre gelevert binnen den huijse van Jan van Hovel waertoe Goort producent die sacken mede heeft gebracht, ende hadden die voirst. terwe daerinne binnen Maeseijck ontfangen hebbende Jan van Hovel ende sijnen soene dieselvige terwe selver in persone ontfangen binnen hennen huijse, ende heeft die soene voirst. selver in eenen brieff opgeschreven hebbende de sommege inde selve sacken laten staen ende sommige sacken vuijtgeschut ten huijse Jan voirst. ende tot meerder verificatie van dijen als redenen van welwetentheijt sijn sij deponenten metten voirst. producent tsamen van Maaseijck comende ontrent tot Stramproij toe ende hebben doen vo[.] duer die heijde was varen sch[.] die quaden wech omtrent Weert ende versochte den producent aen hen deponenten, dat sij mede nae Weert wilden varen overmidts sij Jan van Sittert moste binnen Weeert aenseggen om binnen twee oft drije dagen gelt veerdich ende gereet te maecken, hij soude alsdan eenen wisselbrieff brengen presenterende hen deponenten, een oft twee potten bier tot Weert te betaelen, om hen geselschappe maer resufeerden tselffve te doen, ende is Goort voirst. hen deponenten wederom nae gevaren, om vreese van alleen te vaeren, verclarende, bij hen deponenten comende Jan van Sittart sulcx ontboden te hebben met eenen anderen voirman, item Servaes Cornelis van Son tuijcht dat hij inden naeme van Goort producent voirst. gelevert heeft, tot behoeff van Corsten binnen Eindhoven, op drije karren, wesenden geladen, te weten Jan van Lieshout karre, Wouter Thijs karre, ende Daem Peters karre quantiteijt van 13 malder te weten ende vier vaten, ende dat ten huijse van Marcelis de Cremer, alwaer Jan van Hovel oft zijnen soene dieselvige heeft comen ontfangen in presentie vanden voirst. producent, ende die sacken daer toe gelangt, v.egende redenen zijnder kennelicheijt dat hij eenen sack terwe hadde ontladen tot Jan van Hovel maer pretendeerde Jan van Hovel dattet slecht goet was weijgerende die te ontfangen, seggende dat Corsten hem sulcx hadde verboeden om dat slecht goet was, maer naederhandt, sijde hem die terwe bij Goort desen producent gethoont, heeft Jan van Hovel die ontfangen ende heeft hij deponent den sack van Jan van Hovel gedragen tot Marcelis de Cremer ende aldair gelevert als voirst. is, item Jan van Lieshout ende Servaes Cornelis voirst. tuijgen alnoch waerachtich te zijn dat zij hebben gelevert inden naeme van Goort voirst. ten huijse van Marcelis voirst. de quantiteijt van 9 malder terwen ende een halff malder, welcke terwe die voirluijders van Liempde hebben opgeladen vuijtgenomen twee sacken, die doen tot Marcelis bleven liggen, item Jan van Lieshout als voir tuijcht noch gelevert te hebben vier Roermondse malder terwe ende een halff malder ten huijsse van Jan van Hovel tot Eindhoven ende dat ten behoeffve van Corsten voirst. verclarende deponenten voirst. alle dese leveringe geschiet te sijn langen tijt nae de raseringe vande castel tot Eindhoven ende vande leste leveringe die Goort voirst. aen hem Corsten gedaen heeft ende dat zij deponenten naede voirst. raseringe voir hem Goort veel meer terwen gelevert hebben, maer verclaerde Goort voirst. tot hen deponenten alle dandere met Corsten voirst. affgereckent te hebben, item Adam Peters tuijcht dat hij voir Goort producent voirst. tot behoff van Corsten tot twee diversche reijsen is gevaeren geweest tot Maaseijck bij hem wesende deen reijse Goort voirst. ende dander reijse Jan Weijnen, Goort voirst. knecht ende hebben op beijde die reijsen gelevert binnen Eindhoven ten huijsse van Jan van Hovel voirst. 24 malder terwen ende dat oijck naede raseringe vanden castele van Eindhoven voirst. ende waert ten acte (12-05-1604)
10. [de volgende vellen zijn door elkaar] Jacop Antonis, Wouter Hendrick Thijssen, Jan van Liesout, Servaes Cornelis van Sonne, dat u deponenten in margine van desen getekent wel .ech.ch en kennelijck is dat Goort van Velthoven gelevert heeft, oft gij liedens inden name van Goort voirst. binnen Eindhoven soe ten huijse van Jan van Hoevel als oijck ten huijse van Marcelis de Kremer ende dat tot behoeffve van Corstiaen Laureijnssen van Ravesteijn burger der stadt sHertogenbossche, seeckere quantiteijt van terwe, ende dat oijck seer vele nae den tijt dat de gealtereerde het castele van Eindhoven geraseert ende geruijneert hebben, item Jacob Antonis ingesetene tot Leende oudt ontrent XXXII jaeren, tuijcht onder sijnen behoirlijcken eedt hem gerichtelijck voirgestaeft dat hij daer bij ende aen is geweest ten huijse van Niclaes de Becker tot Boxtel alwaer Corstiaen Laureijnsen ontfangen heeft seeckere quantiteijt van terwe, ende dat opten tweden vrijdach inden vasten lestleden, Wouter Hendrick Thijssen oudt ontrent XXXIII jaeren ende Jan van Lieshout oudt ontrent XXXVI jaeren op henne behoirlijcke eeden hen gerichtelijck voirgestaeft tuijcgen eendrechtelijck, als dat sij voir Goort voirst. in vrachten hadden geladen twe karren terwen, waer bij oijc noch was een karre toecompeterende Goort producent voirs. ende hebben de selvige drie karren gelevert geladen hebbende tsamen de quantiteijt van XIIII malder terwen ende eenhalff malder, ende is geweest een lange tijt naer het raseren vanden castele tot Eindhoven mer is den precijsen dach hen deponenten onkennelijck ende hebben de voirst. nombre gelevert binnen den huijse van Jan van Hoevel waer toe Goort voirs. de sacken heeft mede gebracht, ende hadden de voirs. terwe daer inne binnen Maaseijck ontfangen, ende hebben Jan van Hoevel voirst. ende sijnen sone de selvige terwe selffver in presone alsoe binnen hennen huijse ontfangen, ende heeft se den sone voirst. selver in eenen brieff opgeschreven, ende hebben de sommige inde selffve sacken wederom laeten staen, mer de sommige sacken hebbense wtgescheijt ten huijse Jans voirs. ende tot meerder verificatie van dijen als redenen van welwetenheijt sijn sij deponenten metten voirs. producent tsamen van Maaseijck comende ontrent tot Stramproij toe, ende hebben doen voirts doir de heijde willen vaeren schouwende den quaden wech ontrent Weert, ende versochte producent aen hen deponenten dat sij mede naer Weert wilden vaeren overmits hij Jan van Sittert moste binnen Weert aenseggen om binnen twe oft drie dagen gelt verdich ende gereet te maken hij soude alsdan eenen wisselbrieff brengen, presenterende hen deponenten een oft twee potten biers tot Weert te betalen om hen geselschappe, mer recufeerden tselffve te doen, ende is Goort voirs. hen deponenten wederom naer gevaeren om vrese van alleen te varen, verclarende bij hen deponenten comende Jan van Sittert sulcx ontboden te hebben met eenen anderen voerman, Servaes Cornelis van Sonne opten behoirlijcken eedt hem gerichtelijck voirgestaeft tuijcht, dat hij inden name van Goort voirst. gelevert heeft ten behoeffve van Corstiaen Laureijnssen binnen Eindhoven op drie karren wesende geladen te weten Jan van Lieshout karre, Wouter Thijs karre, ende Daem Peters karre, de quantiteijt van XIII malder terwen ende vier vaten, ende dat ten huijse van Marcelis de Kremer, alwaer Jan van Hoevel oft sijnen sone de selvige heeft comen ontfangen in presentie van hem producent ende de sacken dae toe gelangt vuegende redenen zijnder kennelicheijt dat hij eenen sack terwen hadde ontladen tot jan van Hovel maer pretenderende Jan van Heuvel dattet slecht goet was, weijgerde die tontfangen seggende dat Corstiaen hem selve hadde verboden om dat slecht goet was, maer naederhant sijnde hem die terwe bij Goort desen producent gethoont heeft Jan van Hovel die ontfangen ende heeft hij deponente den sack van Jan van Hovel gedragen tot Marcelis de Cremer ende aldaer gelevert als voirst. is, Jan van Lieshout ende Servaes Cornelis van Sonne voirs. opten eedt als boven, tuijgen alnoch gelevert te hebben inden name van Goort voirst. ten huijse van Marcelis voirst. de quantieijt van IX malder terwen ende een halff malder, welcke terwe de vooerliedens van Liempde hebben opgeladen wtgenomen twe sacken, die doen tot Marcelissen bleven liggen, item Jan van Lieshout als voir, tuicht noch gelevert te hebben vier remontsche malder terwen ende een halff malder ten huijse van Jan van Hoevel tot Eindhoven ende dat ten behoeffve van Corstiaen voirst. verclarende deponenten voirs. alle dese leveringe geschiet te sijn langen tijt nae de raseringe vande castele tot Eindhoven, ende vande leste leveringe die Goort voirst. aen hem Corstiaen gedaen heeft, ende dat sij deponenten nae de voirst. raseringe voir hem Goort veel meer terwen gelevert hebben, mer verclaerde Goort voirst. tot hen deponenten, allen dandere met Corstiaen voirst. affgerekent te hebben, item Daem Peters oudt ontrent XX jaeren tuijcht onder sijnen behoirlijcken eedt hem gerichtelijck voir gestaeft, dat hij voir Goort producent voirst. tot behoeff van Corstiaen tot twe diverse reijsen is gevaeren geweet tot Maaseijck, bij hem wesende deen reijse Goort voirs. ende dander reijse Jan Weijnen, Goorts voirst. knecht, makende tsamen vier karren, ende hebben op beijde de reijsen gelevert XXIIII malder terwen ende heeft hij deponent de selve binnen Eindhoven gelevert ten huijse van Jan van Hoevel voirst. en is geschiet naede voirst. raseringe, item allen de voirst. deponenten sijn ingesetenen tot Leende loffwerdige personen om getuijchnisse der waerheijt te geven, sonder erch en liste, actum den (12-05-1604) ...
12. dat u deponenten die tuijcht bij goeder memorien wel indachtich ende kennelijck is, da[.] .oet van Velthoven gelevert heeft, oft ghij luijdens inden naeme van Goort gelevert hebt tot Eindhoven, soen ten huijse van Jan van Hoevel, als oijck ten huijse van Marcelis de Cremer tot behoeve van Corsten Lauwreijssen van Ravesteijn, barge binnen de stadt van tshertogenbossche, soe vele quantiteijt van terwe, ende dat naeden tijdt dat die gealterende dat casteel van Eindhoven neder geworpen hadden
[kantlijn: Jacob Dielis, Wouter Hendrick Thijs, Jan van Lieshout, Servaes van Sonne]
Jacob Dielis oudt ontrent XXXII jaeren tuijcht onder zijnen behoirlijcken eedt in desen gedaen, dat hij daer bij ende aen geweest is, ten huijse Niclaes de Backer tot Boxtel, alwaer Corsten Lauwreijssen ontfangen heeft zekere quantiteijt van terwe, wesende den tweeden vrijdach inde vasten, Wouter Hendrick Thijs oudt ontrent XXXIII jaeren ende Jan van Lieshout oudt ontrent XXXVI jaeren tuijgen eendrachtelijck onder henne behoirlijcken eeden, die selve in dese gepresteert, als dat zij luijdens met twee carren voir Goort in vrachten hadden geladen en gelevert hebben waer bij noch eene cars, was gelaeden ende toebehoirence Goort desen producent tsaemen drie carren ende gelevert die quantiteijt van XIIII malder terwen ende een half ende dat een langewijse nae dat innemen vande castele van Eindhoven voirst., maer den dach precijs is hen ontkennelijck ende tselve tot Eindhoven gelevert ten huijse van Jan van Hoeve waer toe Goort voirst. die sacken heeft mede gebracht ende daer inne de terwe binnen Maaseijck ontfangen ende alsoe gelevert binnen Eindhoven ten huijse Jans van Heuvel in presentie Jans voirs. ende sijnen sone, ende den sone tselve in eenen brieff opschreeff, mer hebben somige verschut in andere sacken binnen den huijse voirst., Servaes van Sonne oudt ontrent XXXIII jaeren tuijcht onder zijnen behoirlijcken eedt in desen gedaen, dat hij inden naeme van Goort van Velthoven gelevert heeft ten behoeve van Corstiaen Lauwreijssen tot Eindhoven op drie carren wesende geladen Jan van Lieshout carre, Wouter Thijs carre ende Daem Peters karre tsaemen die quantiteijt van XIII malder terwen ende vier vaten, ende die gelevert ten huijse van Marcelis de Cremer alwaer Jan van Hoeve off sijnen soene die selve heeft coemen ontfangen ende die sack daer toe gelangt, Jan van Lieshout ende SErvaes van Sonne voirst. ende onder eede als voir, tuijgen noch gelevert te hebben tot Eindhoven oijck ten huijse Marcelis de Cremer ende inden naeme Goort voirst. die quantiteijt van IX malder terwen ende een halff welcke terwe die voerluijdens van Liempde hebben opgelaeden op twe sacken nae, die tot Marcelis bleven liggen, Jan van Lieshout als voir tuijcht noch gelevert te hebben vier Ruermundtsche malder terwen ende een halff ten huijse van Jan van Hoevel tot Eindhoven ende ten behoeve van Corstiaen voirtst., verclaerende dese dese deponenten dese leveringe gedaen te wesen, int leste der leveringen die Goort voirst. Corstiaen gedaen heeft, actum desen (10-05-1604), ende tuijchen noch eendrachtelijck dat sij voir Goort nae het raseren vanden castele voirst. veel meer terwen gelevert hebben, mer verclaerde Goort voirst. tot hen depondenten, de anderen met Corstiaen affgelevert te hebben ende tot meerder verificatie, sijn sij deponenten tsamen van Maaseijck gecomen ende comende ontrent Stramproij hebben deponenten doir de heijde willen vaeren, schouwende den quaden wech ontrent Weert, ende verclaerde hij producent totten deponenten dat sij mede wilden vaeren naer Weert want hij moste Jan van Sittert aenseggen om binnen II oft III dagen gelt verdich te maken hij soude alsdan eenen wisselbrieff brengen, ende presenteerde den deponenten een oft II potten biers daer voir te betaelen, ende recufeerden de voirnoempde oerliedens mede te vaeren naer Weert, ende is Goort producent voirst. hen wederom naer gevaeren, niet derzende alleen vaeren, mer verclaerde Goort producent Jan van Sittert tselffe ontboden te hebben met eenen anderen voerman
12v. item Daem Peters out ontrent XX jaeren tuijcht [.] sijnen behoerlijcken eedt gerichtelijck gedaen dat hij heefft gehaelt voir Goort van Velthoven tot behoeff van Corstiaen Lauwreijssen ten twe maelen tot Maeseijck met twee caerren ens met Goort voors. ende eens met Goorts knecht genaemt Jan Weijnen ende hebben gelaeden op eelcke caerre VI maelder terwen beloept tsaemen XXIIII maelder ende heeft dije seelver gelevert ten huijse Jans van Hoevel bijnnen Eindhoven
13. malder terwe ende een halff malder ten huijse van Jan van Hovel tot Eindhoven ende dat ten behoeffve van Corstiaen voorst. verclarende deponenten voirst. alle dese leveringe geschiet te sijn langen tijt nae de raseninge vande castel tot Eindhoven ende vande leste leveringe die Goort voirst. aen hem Corstiaen gedaen heeft, ende dat zij deponenten naede voirst. raseringe voir hem Goort veel meer terwen gelevert hebben, maer verclaerde Goort voirst. tot hen deponenten alle dandere met Corstiaen voirst. affgereckent te hebben, item Adam Peters tuijcht dat hij voir Goort producent voirst. tot behoeff van Corstiaen tot twee diversche reijsen is gevaeren geweest tot Maeseijck, bij hem wesende deen reijse Goort voirst. ende dander reijse Jan Weijnen Goorts voirst. knecht ende hebben op beijde die reijsen gelevert binnen Eindhoven ten huijse van Jan van Hovel voirst. XXIIII malder terwen ende dat oijck naede raseringe vanden castele van Eindhoven voirst. ende wart op, acte (12-05-1604)
14. Wouter Hendrick Thijs, Jan van Lieshout, Servaes van Sonne, Jacob Dielis, dat u deponenten die tuijcht ij goede memorien wel kennelijcken ende indachtich is, dat Goort van Velthoven gebuert heeft off ghij tijdens inden naeme van Goort gelevert hebdt tot Eindhoven soe ten huijse van Jan van Hoevel, als tot Marcelis de Cremer tot behoeve van Cosrstiaen Laureijns van Ravensteijn borger vanden Bossche, die quantiteijt van soo vele terwen, ende dat naeden tijdt, dat die gealterende dat castele van Eindhoven nedergeworpen hadden, Jacob Dielis oudt ontrent XXXI jaeren tuijcht onder zijnen behoirlijcken eedt in desen gedaen dat hij daer aen ende bij is gweest ten huijse Niclaes de Backer tot Boxtel, alwaer Corstiaen Lauwreijnssen van Goort van Velthoven ontfangen heeft zekere quantiteijt van terwen, wesende den tweede vrijdach inden vasten lestleden, Wouter Hendrick Thijs oudt ontrent XXXIII jaeren tuijcht onder zijnen behoirlijcken eedt in desen gedaen, dat hij inden naeme van Goort producent gelevert heeft tot Eindhoven ten huijse van Jan van Hovel aen Corstiaen Lauwrenssen nae datum vande innemen van Eindhoven die quantiteijt van XXIII vaeten terwen, naer den dach precijselijck is hem Wouter ontkennelijcken, die selve tuijcht als voir noch gelevert te hebben oijck ten huijse van Jan van Hoevel in sijn caemer ende inden sacken van Corstiaen voirst. geschudt noch XX vaeten terwen, Jan van Lieshout oudt ontrent XXXVI jaeren tuijcht onder zijnen behoirlijcken eedt bij hem in desen gedaen dat hij inden naeme van Goort producent gelevert heeft tot Eindhoven aen Corstiaen Lauwrensen ten huijse van Jan van Hoevel inden schuer, die quantiteijt van vijff malder terwen, nae dat innemen van Eindhoven, maer den dach precijs is hen ontkennelijck, die selve tuijcht als voir noch gelevert te hebben oijck tot Eindhoven inden naeme als voir, ende aen Corstiaen voirst., oijck ten huijse Jan van Hoevel inde camer die quanteijt van vijff malder terwen ende een vat den dach precijs is hem ontkennelijcken, die selver tuijcht noch als voir gelevert te hebben den tweeden dinstdach inde vasten oijck tot Eindhoven ten huijse van Jan van Hoevel [doorgehaald: en in presentie van Frans Daemen] die quantiteijt van vijff mander terwen [doorgehaald: Maeseijckse maeten], die selve tuijcht noch gelevert te hebben oijck ten huijse van Jan van HOevel post datum voirst. die quantiteijt van vier malder ende een halff terwen Ruermondtsche maeten maer den dach precijs is hem ontkennelijck, Servaes van Sonne tuijcht onder sijnen behoirlijcken eedt in desen gedaen, dat hij inden naeme van Goort producent gelevert heeft tot Eindhoven ten huijse van Jan van Hoevel aen Corstiaen Lauwrenssen die quantiteijt van vier malder terwen ende een halff oijck opden schue.d., die selve tuijcht als voir noch gelevert te hebben oijck ten huijse van Jan van Hoevel die quantiteijt van twe malder terwen een halff ende tot meerder versekertheijt datter den soone van Aert Dingens ende den soene van Jan van Lieshout elleck oijck een carre leverden ende hadden wederom die eens affgedragen ten huijse van Jan van Hoevel eenen sack ende die moeten dragen tot Marcelis de Cremer om datse Jan vande Hoevel niet ontfangen en woude ende daer [.] heeft sacken gebracht ende tot ce., die selve Servaes tuijcht als voir noch gelevert te hebben oijck tot Eindhoven ten huijse [afgebroken door schrijver]
15. conde ende waerheijt voir Gerart Welten Dircks wonende tot Gemert, dat u deponenten die tuijcht ende in margine van desen geteeckent staet, bij goeder memorien wel indachtich ende kennelijcken is, ende daer bij ende aen geweest, zijdt, binnen Eindhoven op eenen jaermerckt dach, ontrent banisse anno (1603) alwaer eenen Van Baelen genoempt Postelaer affcocht Gerart Welten Dirckx wonende tot Gemert twee henxt voelens peerden, voir die somme van elff pondt Brabants welcke elff pondt corten souden aen tgene Welt Gerarts deses voirst. producent vader hem Postelaer schuldich ende ten achteren gebleven was van zekere affgecochte scaepen die Welt den voirst Postelaer affgecocht hadde, ende doen ter tijdt met malcanderen induelijcken ende wel accordeerden ende Gerart producent voirst. metter voirst sommen van elff pondt doen betaelden ende metten voirst. Postelaer affreekenden tgene Welt sijnen vader voirst. schuldich gebleven was, alsoe dat Gerart den voirst. Postelaer noch soude geven ende betaelen kersmisse daer nae die somme van 28 gulden ontrent vijff stuijvers min off meer, ende daer mede malcanderen deene den anderen der voirst. questien off coepe aengaende quijtscheldende, hier aff uwer bester conden min off meer, Michiel Reijcken van Hamont gerichtelijck tot deser conden gedaecht ende bij Peter Clevers vorster tot Leende gearresteert wesende oudt ontrent XXXVIII jaeren tuijcht onder sijnen behoirlijcken eedt in desen gedaen ende accordeert mette aendrachten, Goort Willems oudt ontrent LV jaeren tuijcht inder selver manieren voirst. ende accordeert oijck metter aendrachten, actum desen (22-06-1604) ...
16. item Hendrick Antonis Jennen heeft wittelijck ende erffelijcken vercocht Hendrick Lemmens, Adriaen Aert Wespen ende Jan Casijn Dirckx als provisoers der tafelen vande heijligen geest tot Heese eenen stuck beempts inder prochie van Heese aenden Rulle gelegen dat Goor geheijten tusschen 1. Jan Goort Slaets 2. den beempt die Willem Heijn Dirckx toe te behoeren plach 3. Hendrick Goort Slaets 4. de kinderen Hendrick van Helmondt, los ende vrij uwijtgenoemen een halff hoen des heeren chijns ende noch vijff gulden wesende die helft van een renthe van thien gulden tsiaers te gelden aende provisoers off heijligen geest voirst. ende heeft helmelinge vertegen tot behoeff ende et provisit warandit, vt in forma geberende die voirst. provisoers inden naeme voirst. nu noch tot egeenen daege aengaende de halve voirs. renthe van thien gulden niet meer te heijschen oft op Hendrick voirst. te soecken ende hier mede geremitteert ende oijck quijtgescholden negen verloepen ende verschenen jaeren pachten der halven renthen aengaende, geloeft oijck Hendrick vercoeper voirst. den heijligen geest nimmermeer met te belasten off te beswaeren ten waele hij quame te geraecken tot groete armoede, dat hij alsdan metten anderen des heijligen geests kinderen sijne provise ende pre.ende sal moegen haelen ende ontfangen, item Hendrick Lemmens, Adam Aert Wespen ende Jan Casijn Dirckx als provisoers der tafelen vande heijligen geeste van Hese ende inden name der selver geleoven te betaelen Hendrick Antonis Jennen van nu maio ierstcoemende over een jaere die somme van 30 gulden den gulden tot XX stuijvers gereeckent op henne persoonen ende alle henne goederen hebbende ende vercrijgende et realiter, sonder enige oppositie van recht, actum desen (26-04-1604) ...
17. dat u deponenten bij goeder memorien wel kennelijcken is dat Elisabeth dochter Jan Janssen alias Goossens is geboeren ende opgevoet binnen den dorpe van Heese van goeden, eerlijcken ende catolijcken ouders van vader ende moeder ende die voirst. Elisabeth om egeene quaede feijten off delicten uwijt den voirst. dorpe vertrocken, maer alleene, om haer broet buijtens dorps te winnen, ende dat ghij van haeren ouders noijt niet gehoirt off gesien ende hebdt noch anders gedaen als goede ende vroeme naebueren ende inwoenders toe staet noch van dese productese binnen desen dorpe oijck niet gehoirt off gesien dat haerder eeren naemen ende famen souden moegen tegen gaen, Hendrick Schepers oudt ontrent 60 jaeren tuijcht ende accordeert metten article, Joost Bacx oudt ontrent 70 jaeren tuijcht ende accordeert metten article, Willem Wouters tuijcht onderen sijnen schependomps eedt dat Elisabeth Jan Verpoorten productese bij hem gewoendt heeft voir ende eer zij buijtens dorps vertocken is ende hem ende sijne huijsvrouwe getrouwelijcken gedient heeft alsoe eenen goeden dienstboede toestaet noch aende selve egeene ongetrouwicheijt bevonden
18. dat voir ons coemen is Antonis Aertssen ende heeft duer zekere intenoyatonen ende ter instantien van Peter Frans Vuijsten sijnen neve op sijne mans waerheijt verclaert ende getuijcht waerachtich te sijn dat hij eenen broeder gehadt heeft, wonachtich wesende binnen der stadt Deventer genoempt Aert Aerts van Geldrop die welcke voirst. Aert wittelijck verweckt hadde een dochter bij Geertruijt sijne huijsvrouwe genoempt Maria oijck geboeren binnen der stadt Deventer, maer van jonckx kindts op altoes is woenachtich geweest binnen die Zesgehuchten onder die prochie van Geldrop ende binnen die heerlijckheijt van Hese ende Leende, welcke voirst. Maria sijne nichte getroudt ende tot haeren wittigen man in houwelijcken staet genoemd heeft Peter Frans Vuijsten voirst. bijde welcke Maria voirst. Peter oijck wittige kinderen verweckt heeft ende noch tegenwoirdich saemen binnen der voirst. prochien ende Zesgehuchten henne domicilus sijn houdende, alsoe dat Peter Frans Vuijsten is man ende momber van Maria Aert Aertsen dochter voirst. ende oijck mede in allen der gemeijnten lasten ende contributien met sijne naebueren is schietende ende gemetende ende wandt goddelijck ende behoirlijck is, ende hebben daironder onsen gemeijnen schependomps zegele, vt in forma, actum den (09-05-1604) ...
19. wij ondergeschreven attesteren ende certificeren voir de gerecht waerheijt dat d'arme ingesetenen ende naebueren van Leende behalven ende beneffens dese bijgevuechde henne voirgaende certificatie noch beschadicht sijn, soe van de ge.uijtineerde van Hoochstraten die binnen hennen dorpe gelogiert sijn geweest met ses oft seven compaignijen perdruijteren ende noch twe compaignijen perdruijteren liggende in garnisoen binnen Weert de welcke sij gevangen hadden genomen ontrent (xx-03-1602) de welcke allen tsamen enenen dach ende nacht sijn gelogiert geweest inden voirst. dorpe, hebbende noch inden lestleden somer aldaer gelogiert capiteijn Thomas met eenen groten trouppe ruijteren gemuijtineerden doen sij voirts boven int lant trocken, is oijck warachtich dat inden voirst. dorpe gelogiert hebben doen den leger van sijne hoocheijt vander stadt Bossche vertrocken nu lestgeleden, allen het voetvolck met noch veel perdevolcx, artellerije, geschut, ammonitie wagens, bagagijwagens als andersints, alsoe dattet voirs. dorpe vanden selven leger wel beschadicht is gheweest soo wij nerstelijck oversien ende gecalculeert hebben als oijck bij het overgegeven op de behoirlijcke eeden der goeden ende getrouwer naebueren van Leende, als oijck bij henne vromicheijt ende manwaerheijt, soe in coren, boecweijt, garst, haver, hoij , stroo, brant, als in andere beesten ende muebelen geleden, wel bedragende ter somme van 4335 gulden, boven dat noch wten voirst. dorpe nae date deser hende bijgevuechder certificatien vanden besten ende gequalificeersten henne naebueren vertrocken sijn, waer bij sij ingesetenen voirst. grotelijck beschadicht sijn, behalve noch allen andere schade hen inesetenen alle dage overcomende van ruijteren ende voetknechten, soe met meerdere als oijck met mindere trouppen, soe oijck van deene als vande andere sijde, behlaven oijck noch vele opgenomen penningen nae date der voirgaender certificatien, affbrandige van huijsen soe bijde gemuijtineerde als andere legersvolck gedaen, wtronerije bijden garnisoen van Helmond als oijck swaere tauxatien die sij ingesetenen voirst. aene gemuijtineerde moeten betalen, alsoe dat den ingesetenen voirst. seer wenich ende cleijn int getal wesende niet mogelijck en is langer bij malcanderen te connen geblijven, ten sij hier inne en worde versien, bidden, actum den (02-05-1604) ...
20. wij Reijm Janssen, Jan Peters, Jan van Hove, Jan Pompen, Peter Driessen ende Willem Wouters schepenen in Heeze ende Leende onder de Meijerije vanden Bossche int quartier van Peelandt gelegen doen te weten eenen ijegelijcken certificerende mits desen voirde gerechte waerheijt, dat voir ons zijn gecompareert in propre personen, Joost Jan Bacx zoen ende Hendrick Jan Schepers beijde wonende tot Heeze geloeffwerdige personen om der waerheijt getuijgenisse te geven ende hebben ter instantie ende versoucke van Elisabeth Jan Goossens dochter getuijcht, verclaert ende geaffirmeert, tuijgen verclaren ende affirmeren op henne eeden, bij hen eertijts als borgemeesters gepresteert, dat waerachtich is, dat Elisabeth Jan Goossens producente voirgenoempt is geboren ende van joncks kijnts aff opgetogen inden voirs. dorpe van Heeze van goede, eerbare, vrome ende catholijcke ouders, die welcke hen metten ingesetenen in haeren leven altijt hebben gehouden ende gedragen, soe goede vroeme ende eerlijcke huijsluijden toestaet te doene dat oijck die voirs. Elisabeth duerende den tijt haerder residentie tot Heeze haer gedragen heeft soe een vrome, eerlijcke ende duechdelijcke jonge maecht betaempt te doene, noch haer vuijt den voirs. dorpe van Heeze noijt en heeft geabsenteert soe sij oijck noch ter tijt en doet om ennige quaede feijten oft schandelijcke stucken, dan alleenlijck om haer broet buijten desen dorpe te gaen verdienen, soe sij voir ons schepenen verclaerde, item Willem Wouters schepen voirgenoempt attesteert op zijnen schependomps eedt waerachtich te zijne, dat Elisabeth producente voirnoempt zeeckere jaeren geleeden bij hem als dienstmaecht gewoent heeft ende haer gedragen met hem ende zijne huijsvrouwe in haeren dienste, ale een goede dienstmaecht behoirt te doene, noch aende selve Elisabeth geen ongetrouwicheijt bevonden, vuegende redenen hender kennelicheijt dat zij mette voirs. Elisabeth producente ende huere ouders is naeste gebueren gewoent ende verkeert hebben ende want Godtlijck ende behoirlijck is der waerheijt getuijgenisse te geven ende gestandt te doene besundere alsmen wittelijck dairtoe versocht wort, soe hebben wij schepenen voirgenoempt onsen gemeijnen schependomps zegele van Heeze ende Leende opt spatium van desen gedruct, opten (26-04-1604) ...
21. singulair conden ende waerheijden Goort van Lankvelt shouteth Heeze, Leende ende Geldrop ende alle woen[.], dat u deponenten kennelick ende waerachtich is, dat des voers. schouteth hoeffve genampt die nijentwe hoeffve opden hoegen arle mette woeningen en een deels vande landerijen onder die heerlicheijt van Gemert ende eensdeels onder Bakel gelegen, is tza. pijncxtavont anno 1603, desolaet, ledich, onbelaet ende onbewoent blijffve liggen, alsoo dat die voers. schoutet genootsackt is geweest van Geldrop aldair hij woenachtich is tot Gemert te coemen, arbeijders crijgen in dachhueren ende om heuren loon van deselffve landerijen metter ploech te doen .abe. en besaijen tot zijnen groten coste schaede ende interet, op hazardt tzij van provffijt te hebben oft egheen ofte zeer weenich als sonder miste ofte zeer weenich inde stoppelen besaijt zijnde, ende dat begonst te doen in octobrij daer naer anno voerst, oft zonder gescaepen geweest zijn, deselffve landerijen voegelweijde te draegen, soe die voers. hoeffve geleegen is in confimo oft opde palen van Gemert ende Bakel voirs. int wilt velt, buijten alle defensien van beijde die voirs. dorpen, ende dair die pachters aldair woenende veel aenstoets en schaede pleegen te lijden uwer conden, Peter Jan Verheijden oudt ontrent 60 jaeren tuijcht ende accordeert gedaen op zijnen eedt . metten article ende die landerije oijck heeft helpen besaijen, Dirck Janssen oudt ontrent 26 jaeren tuijcht ende accordeert met article, Aert Janssen oudt ontrent 32 jaeren tuijcht op zijnen eedt ende accordeert metten nu te meer dat hij die selve hoeffve desen voirleden pinxten . ende heeft affgetrocken is, Hendrick Willem Berdens oudt ontrent 50 jaeren tuijchte ende accordeert metten article onder sijnen eedt als borgemeester eertijts tot Gemert ende dat hij en sijnen soene den schoutent op de hoevve heeft helpen arbeijden, Andries Hendrick Willem Eerdens sooen oudt ontrent 24 jaeren tuijcht ende accordeert metten selven article, actum den (27-04-16xx) ...
21v. Jan Vesters ende Willem Wouters schepenen tot Heeze ende verclaeren onder henne eeden datse opden (25-04-16xx) ten versuecke van joncker Goedevaert van Lanckvelt sijn geweest op sijne hoeve genoempt den Hoegenaerle gelegen metten woudge ende eensdeels vande landen onder die heerlijckheijt van Gemert ende een deels vande landerijen onder Boeckel, wlcke hoeve wij genoch ten voirs. tijden hebben bevonden onbewoent en leedich ende desolaet liggende, ende voirts bevonden die landerijen seer bloet van gewas overmidts die selve landerijen sijn oncom. oft met seer wenich was besaeijt ende metter alnoch omgedaen, op haessaedt van prfijt te verwachten off egeen off seer wenige wesende die selve hoeffve gelegen op die paelen van Gemert ende Boeckel, int wilt velt buijten alle defensien tot veel pe.pl. geexposeert gelijck voirgaende bethimpt is, item wij schepenen attesteren dat joncken Godevaert van Lanckvelt onsen schoutent der heerlijckheijden van Hese, Leende ende Geldorp heeff geesidelt ende sijne woenplaetse gehouden binnen Geldrop tzedert den jaere van 1582 ende noch sijne woenplaetsche houdende is sonder elders gewoent te hebben ...
23. Gerart Goijens, Joost van Gastel, Thijs Antonis, Antonis Adriaen Meels, opt casteel ontladen op Heeswijck, die derde varte, Jan Joosten geladen bijde molen tot Stiphout III sacken, Joost Dirckx bij Schijndel gelaeden III sacken, Jan Deelen bijde Schijndelse molen geladen III sacken, Raes Franssen II sacken gelaeden bij Schijndel, Hendrick Henssen omtrent Schijndel gelaeden III sacken [alle vorige] ontladen int gasthuijs, Claes Mathijssen gelaeden omtrent Schijntel V sacken ontlaeden achter op Dorten Eijnde, Jan Henssen eenen reep stockvis geladen, Roel Hendrickx IIdeel sacken geladen, alle die voirst. personen hebben op henne eeden ende man waerheijt verclaert ende geaffirmeert gelaeden ende ontlaeden te hebben als voirs. staet op huijden den lesten dach februarij 1604 [29-02-1604], ter pat. van Jan Peter Schepers ende Antonis Smulders, Goort Houten metten anderen borgemeesters ende mij Aert Melchiors
23v. deze naevolgende personen zijn bijde borgemeesters van Heeze bewillicht ende gecregen om tot Helmond te vaeren ende voirts met rogge oft terwe nae den Bossche oft Heeswijck te vaeren naer dordonantie ende bescrijvinge vanden commarissen ende duer bedwanck vande garnisoene der stadt Helmond beginnende den (16-02-1604) oft (17-02-1604), inden ijersten Jan Claus, Jan Joosten, Claes Matthijsen, Raes Gerarts, Hendrick Roubosch, Hendrick Henssen, Jan Henssen, Joost Dirckx, Roel Hendricx, Antonis Hoirs ellick III sacken al geladen opt casteel tot Helmond ende ontladen op Heeswijck, Jan Matthijssen IIII sacken, Jan Deelen karre gebroecken ontrent der Coneringe, den twede reijsse: Jan Jan Joosten int huijs aldernaest der porten binnen Helmond, Claes Matthijs Hermans in Wolffes huijs, Raes Gerarts in Wolfershuijs, Hendrick Roubosch inde Kerckstraet tot Helmond ellick III sacken, Hendrick Henssen, Jan Henssen aende Pordtstraet tot Helmond ellick III sacken, Joost Dirckx in Wolffers huijs, Roel Hendrickx in Wolffers huijs, Antonis Hoirs in Wolffers huijs, Jacob Bacx opt casteel, Faes Hendrick Schpers opt casteel, Peter Ceelen, Peter Joris, Peter van Eijck [alle drie] opt casteel [alle] II sacken, ontladen op Heeswijck
24. wij Jan Peters, Jan Vesters ende Willem Snoeren schepenen, respective tot Heeze doen te wetene eenen iegelijcken, certificerende mits desen voir de gerechte waerheijt dat voir ons persoenlijck gecompareert zijn, op date ondergescreven dese naebeschreven personen inwoenders tot Heeze voirst. die welcke die borgemeesters van Heeze hebben moeten vuijtsenden ende bewilligen om met perdt ende karre te vaeren naer Helmond ende voirts met terwe oft rogge naer Heeswijck oft Shartogenbossche ter ordinantie vande commissaris Hambrouck ende met bedwanck van soldaten vanden garnisoene tegenwordich tot Helmond liggende ende hebben comparanten hier naegeschreven gedient, gelaeden, ende ontladen die quantiteijt zoe hier is volgende, item opten 16 februarij lestleeden gelaeden opt casteel tot Helmond ende den seventiensten vertocken ende gelevert oft ontladen opt casteel van Heeswijck Jan Claessen, Jan Joosten, Claes Matthijssen, Raes Gerarts, Hendrick Roubosch, Hendrick Henssen, Joost Dirckx, Roel Hendrickx ende Antonis Hoirs, dese negen personen tot Helmond gelaeden ende ontlaeden op Heeswijck ellick III sacken, Jan Mathijssen gevoert ende ontlaeden opt casteel van Heeswijck IIII sacken, Jan Deelen oijck gelaeden opt casteel tot Helmond drije sacken ende omtrent der Coneringe ontloaeden mits zijn karre aldaer brack, maeckende alzoe tsamen dierste vaerte die quantiteijt van XXXIIII sacken
24v. item die tweede reijse hebben gelaeden opt Casteel tot Helmond Peter van Eijck, Gerart Goijens, Jacob Bacx, Joost van Gastel, Peter Joris, Thijs Antonis ende Antonis ende Peter Ceelen met Faes Hendrick Schepers ellick gelaeden ende op Heeswijck ontladen drije sacken mackt alsoe de voirs. thien karren XXX sacken, item geladen tegen Heijsken Vrancken over bijde porte binnen Helmond Jan Joosten, Claes Matthijssen, Raes Gerarts, Joost Dirckx, Roel Hendrickx ijeglicken drie sacken, Antonis Hoirs twee sacken mackende tsamen XVII sacken, item Hendrick Roubosch gelaeden ontrent tegen over mr. Jacop Becx III sacken, item Hendrick Henssen ende Jan Henssen tsamen gelaeden aende perdtmert tot Helmond ellick III sacken, maeckende alzoe tsamen die tweede reijse oft varte op Heeswijck ontlaeden die quantiteijt van eenenveertich sacken, XLI sacken, item die IIIe varte dese naevolgende personen met kerre mede genomen bij provisie ende opt wech gelaeden Jan Joosten bijde molen van Stiphout gelaeden III sacken, Joost Dirckx bij Schijndel III sacken, Jan Deelen bij Schijndelse Molen III sacken, Raes Gerarts bij Schijndel II sacken, Hendrick Henssen ontrent Schijndel III sacken, [alle] ontladen tot gsthuijs ten Bossche, Claes Matthijssen ontrent Schijndel II sacken ontladen op Dorten Eijnde ten Bossche, Jan Henssen geladen eenen reep stockvis, Roel Hendrickx leege sacken gelaeden
25. Certificerende mits dezen voir de gerechte waerheijt dat joncker Amandt van Horne heere tot Geldrop voir ons verclaerde op heden datum van dezen dat hij gehuert, aengenomen ende bewillicht heeft Dirck Adriaen van Velthoven met zijnen knecht ende Jan Zijnen beijde wonende tot Heeze aende Aert Dingens wonende tot Leende om in zijne naeme binnen der stadt Colen [Keulen, Köln] oft dairomtrent te coopen ten behoeff van zijnen huijsgesin ende op zijn casteele tot Geldrop te brengen alsulcke Rijnssche wijnen als die voirst. Dirck, zijnen knecht en Jan Sijnen ende Aert Dingens op henne vier karren sullen konnen laeden ende gevoeren tot zijn casteel binnen Geldrop gelegen [doorgehaald: hij in dieselve vaten gemerct ende geteeckent soe in margine van desen staet] verhopende aen allen heeren, officieren ende gemeijne soldaten soo te voete als te peerde dieselve vier karren soe int passeren ende repasseren te laeten vrij ende ongemolesteert des toirconde den (04-01-1604) ...
26. schepenen ondergeschreven attesteren ende certificeren midts desen voir de gerechte waerheijt dat voir hen gecompareert sijn in propere personen Wouter Sfossen oudt ontrent 90 jaeren gedaechde tuijcht onder sijnen behoirlijcken hem gerichtelijck voirgestaeft ende Antonis Deelen oudt ontrent 50 jaeren, oijck gedaechde ende tuijcht insgelijcx onder sijnen behoirlijcken eedt hem gerichtelijck voirgestaeft dat Wouter Janssen is een jonck geselle geboren binnen den dorpe van Leende van goeden, eerlijcken ende duchdelijcken ouders gesproten van goeder eeren namen ende faemen ende en hebben van den selvigen niet gehoirt noch gesien dat sijnder eeren, namen ende faemen enichsins soude mogen contrarieren, ende en is de selvige wten voirst. dorpe niet vertreckende om enige delicten ofte quade feijten dan alleenlijck om sijn broot met Godt ende met eeren met sijn hantwerck te gaen verdienen, vt in forma, actum den (20-01-1604) ...
27. [.] ende opten edt hen gerichtelijck voirgestaeft ende Reijm Hoirs opten schependomps eedt int aenvangen sijnder officien gepreteert tuijgen ende verclaren dat voir hen gecompareert sijn inden dorpe van Leende Peter Willem Genen valconier van sijne excellentie graeff Maurits van Nassau ende heeft verclaert bij sijnen eedt ende man waerheijt dat Antonis ..sen tot Leende sijn wterste deboir ende nersticheijt gedaen heeft om te copen valcken gecomen sijn wt IJslant ontrent baenisse lestleden, om daer mede te vereeren sijnen heere den vorstelijcke genade als heere ende palsgrave vanden rhijn ende heeft voir den geervalck ende geervalcx terssel voir ijeder stuck gepresenteert 32 rijcxdaelder ende en heeft de selvige niet connen becomen, item attesteren alnoch deponenten voirst. dat ten selven dage voir hen gecompareert is Antonis Robbers valconier van sijne majesteijt coninck van Hispanien dat hij deponent heeft horen seggen ende verclaren sommige valconiers dat Anotnis Willems voirs. hadde gepresenteert voir ijeder stuck vogels als boven gementioneert ten sommen als boven gespecificeert, item Aert Hendrick Dingens opten sijnen behoirlijcken eedt als boven tuijcht dat hij sijnen sone hadde geseijt om IJslantsche valcken te brengen wt IJslant ende hadde Antonis Willemsen voirs. de selvige halff gecocht van hem Aert voirs. om sijnen heer voirs. daer mede te vereeren haddense te goede aengecomen, mer overmidts de selvige niet en sijn aengecomen, en heeft Aert voirs. hem Antonis de selvige niet connen geleveren, vt in forma, actum den (15-01-1604) ...
28. schepenen in Heese ende Leende doen te weten eenen iegelijcken certificerende midts desen voirde gerechte waerheijt dat voir ons gecompareert is in sijnen properen persoenen Aert Matthijs Maes ter tijdt borgemeester binnen den dorpe van Heese ende heeft getuijcht, verclaert ende geaffirmeert op zijnen behoirlijcken eedt die hij int aenvangen van sijne borgemeesterschap gedaen heeft, dat hij den (21-07-1604) uwijt den voirs. dorpe van Heese gehaelt ende t'voir executie mede geleijdt is van 12, off 13 voetsoldaten, liggende inden garnisoene der stadt Vendelo [Venlo] ende dat ter instantien ende voir zekere gepretendeerde achterstellige contributie die welcke Laurwent Deubbel noch pretendeert ten achteren te wesen opden voirs. dorpe van Heese, van wegen wijlen Sebastiaen Warendorp, zijns Doublets schoenvder voir welcke executie Aert als borgemeester voirgenoempt verclaert betaelt ende gegeven te hebben aende voirs. soldaten die somme van 13 gulden eenen stuijver ende alnoch voir zijne costen gedaen tot Vendelo als onder wegen soe int passeren ende repasseren in twe off drij verscheijden reijsen tsamen die somme van 4 gulden 3 stuijvers, item Jan Joosten ende Peter Hendrickx beijde borgemeesters binnen die Zesgehuchten inder prochien van Geldrop ende die heerlijckheijt van Heese ende Leende gelegen, hebben inder qualiteijt ende der manieren als voir oijck op henne eeden getuijcht ende geaffirmeert dat zij aende voirs. soldaten ende ter sustantien voirs. hebben betaelt voir executie oijck die somme van 13 gulden 1 stuijver ende noch aen eenen soldaeten van Vendelo comende om het gelt vande executie hebben noch moeten geven 3 gulden ende alnoch voir die costen bij hennen gevangenen oft geexecuteerden, soe tot Vendelo als int passeren ende repasseren gedaen die somme van 8 gulden ende 11 stuijvers, ende wandt Goddelijcken ende behoirlijcken is der waerheijt getuijchenisse te geven, ende gestandt te doene besundere alsmen wittelijck daer toe versocht wordt soe hebben wij schepenen voirs. onsen gemeijnen schependomps zegele opt spatium van desen gedruckt opten (19-08-1604)